Friday, January 24, 2014

အစိုးရ ျငိမ္းခ်မ္းေရး စာခ်ဳပ္ထဲတြင္ ပဋိပကၡကို ေဖၚျပပံု လြဲေခ်ာ္ျခင္း။

ဦးေအာင္ထူး(ေရွ႕ေန)

ၿငိမ္းခ်မ္းေရး စစ္တမ္း (၃)။ စတုတၳပို္င္း - အစိုးရျငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္တြင္ ပဋိပကၡကို ေဖၚျပပံု လြဲေခ်ာ္ျခင္း။
    စတုတၳပို္င္း
                                  အစိုးရျငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္တြင္ပိပကၡကို ေဖၚျပပံု လြဲေခ်ာ္ျခင္း

 အစိုးရ အဆိုျပဳ စာခ်ဳပ္၏ ေခါင္းစဥ္ တြင္ျပည္ေထာင္ စုသမၼတ ျမန္ မာႏိုင္ ငံေတာ္ႏွင့္ လက္နက္ ကိုင္တိုင္း ရင္းသားအဖြဲ႔အစည္း မ်ားအၾကား ------- သေဘာ တူစာခ်ဳပ္ဟု ေဖၚျပထား သည္။ယင္းမွာ ဥပေဒ သေဘာအရ လြဲေခ်ာ္ေန ပါသည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ဟူသည့္ ေ၀ါဟာရပါရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။  ျပည္တြင္း စစ္ တြင္ ဘက္နွစ္ ဘက္ရွိ သည္။ တဘက္ တြင္အာဏာရ အစိုး ရျဖစ္၍ အျခားတ ဘက္တြင္ (တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားအပါအ၀င္) အစိုုးရ ကိုဆန္႔က်င္ တိုက္ပြဲ၀င္ ခဲ့သည့္ လက္နက္ ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႔အစည္း မ်ားျဖစ္ သည္။ ၄င္းတို႔ သည္ႏိုင္ငံေတာ္ ကို ဆန္႔က်င္ေနျခင္း မဟုတ္။အစိုးရကို ဆန္႔ က်င္ တိုက္ပြဲ ၀င္ခဲ့၊ ၀င္ေနျခင္း သာျဖစ္သည္။ 


ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒ အရ ႏိုင္ငံ (State) ဟူရာတြင္ လူထု၊ နယ္ေျမ၊ အစိုးရႏွင့္ အခ်ဳပ္ အျခာ အာဏာ တို႔ ပါ၀င္သည္။ လက္နက္ ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အ စည္း မ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ မိမိတို႔ လူထု ကို မိမိတို႔ ဆန္႔ က်င္ေနျခင္း မဟုတ္။ နယ္ေျမ ကိုေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာ ကိုေသာ္ လည္းေကာင္း ဖ်က္ ဆီးေနျခင္း မဟုတ္။ ၄င္းတို႔ သည္ မိမိတို႔ ၏ လူထုနွင့္ လည္းေကာင္း၊ နယ္ေျမႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ (လူထုထံမွ ဆင္းသက္ လာေသာ) အခ်ဳပ္ အျခာ အာဏာႏွင့္ လည္းေကာင္း ပဋိပကၡျဖစ္ ေနျခင္း မဟုတ္။ အုပ္စိုးသူ အစိုးရ အဆက္ဆက္ နွင့္သာ ပဋိပကၡ ျဖစ္ေနျခင္း ျဖစ္သည္။  

 ႏိုင္ငံေတာ္ ဟူေသာ အမည္ကို အသံုးျပဳၿပီး စာခ်ဳပ္ ရန္မွာ ႏိုင္ငံ တကာ ဥပေဒ အရ ႏိုင္ငံ တႏိုင္ငံႏွင့္ အျခား တႏိုင္ငံ အၾကား (သို႔ မဟုတ္) နုိင္ငံအမ်ား အၾကား ခ်ဳပ္ဆိုေသာ စာခ်ဳပ္မ်ား တြင္သာ ျဖစ္သည္။ စာခ်ဳပ္ စာတမ္း မ်ား ဥပေဒ ဆိုင္ရာ ဗီယင္နာ ကြန္ဗင္းရွင္း[1] ကုိ ေလ့လာႏိုင္သည္။

 ယခု စာခ်ဳပ္ သည္ ျမန္ မာႏိုင္ငံႏွင့္ အျခားႏိုင္ငံ တခုခု (သို႔မဟုတ္)  ျမန္မာႏိုင္ ငံျပင္ပ မွ အျခား အဖြဲ႔ အစည္း တရပ္ရပ္ တို႔ ခ်ဳပ္ဆိုသည့္ စာခ်ဳပ္ မဟုတ္ ။ျမန္ မာႏိုင္ငံ အစိုး ရႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြင္းမွာ ပင္ရွိေန သည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ ကိုင္ အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား အၾကား ခ်ဳပ္ဆိုသည့္ စာခ်ဳပ္ျဖစ္ သည္။ သို႔ျဖစ္၍ စာ ခ်ဳပ္၀င္[2]မ်ား အေနျဖင့္ ဘက္တ ဘက္တြင္ အစိုးရ ရွိၿပီး အျခားဘက္ တဘက္ တြင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားရွိရ ပါမည္။ ပဋိပကၡ ၏ ဘက္ နွစ္ဘက္ ခ်ဳပ္ဆိုၾကသည့္ စာခ်ဳပ္ ျဖစ္ပါမွ လည္း စာခ်ဳပ္သည္ ဥပေဒ သေဘာအရ သဘာ၀ က်ပါမည္။ ထိုနည္း အတိုင္းပင္ အင္ဒုိနီး ရွားႏိုင္ငံ၌ အင္ဒို နီးရွား အစိုး ရႏွင့္ အာေခ်း လြတ္ေျမာက္ေရး အဖြဲ႔ (Free Aceh Movement)[3] တို႔သည္ လည္းေကာင္း၊ ျဗိတိ သွ်ႏိုင္ငံ တြင္ျဗိတိသွ် အစိုး ရႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္း အိုင္ယာလန္ တို႔သည္ လည္းေကာင္း၊[4]  ဆီအာရာလီ ယြန္း တြင္ ဆီအာရာ လီယြန္း အစိုးရႏွင့္ The Revolutionary United Front of Sierra Leone (RUF/SL) တို႔သည္ လည္းေကာင္း[5] စာခ်ဳပ္၀င္ မ်ား အေနျဖင့္ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ား ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ၾက သည္။

အစိုးရသည္ မိမိကိုယ္ ကို  ႏိုင္ငံ[6] ဟူ၍ ခံယူကာ အေပၚစီး မွ ယူေနသမွ် ကာလ ပတ္လံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲ မည္သည့္ အခါတြင္မွ်  မေအာင္ျမင္ႏိုင္။ ၁၉၆၃ ခုနွစ္ တြင္ ျမန္မာႏိုင္ ငံ၌ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြး ပြဲမ်ား က်င္းပခဲ့ရာ တြင္ လည္း ဗို္လ္ခ်ဳပ္ေန ၀င္း ေခါင္းေဆာင္သည့္ ေတာ္လွန္  ေရး ေကာင္ စီသည္ အစိုးရ အေနျဖင့္ သာ ေဆြးေႏြး ခဲ့သည္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရ သည္ မိမိကိုယ္ ကို ႏိုင္ငံေတာ္ [7] ဟူေသာေ၀ါဟာ ရ ကို အသံုးျပဳ ကာ ေဆြးေႏြးပြဲ မ်ားအား အထက္စီး မွေန၍ မခ်ဥ္းကပ္ သင့္ပါ။

၂၀၁၃ ခုနွစ္ နို၀ဘၤာလ (၂) ရက္ေန ႔၌ လက္မွတ္ေရး ထိုး အတည္ျပဳ ခဲ့ၾကသည့္ လိုင္ဇာ တိုင္းရင္းသား ညီလာခံ အေျခခံမူ မ်ားတြင္ တန္း တူညီမွ်မႈ ဟူသည့္ အခ်က္ တရပ္ပါ၀င္ သည္။ ယင္းမွာ မ်က္ေမွာက္ ကာလ ၿငိမ္းခ်မ္း မႈရွာေဖြေန သည့္ျဖစ္ စဥ္မ်ား တြင္ လည္းေကာင္း၊ ေနာင္တြင္ ဆက္လက္ တည္ေဆာက္ သြားမည့္ ဖက္ဒရယ္  ျပည္ေထာင္စု တြင္လည္းေကာင္း အက်ံဳး၀င္ သည္။ မ်က္ေမွာက္ တြင္ တန္းတူညီ မွ်မႈ အေျခခံျဖင့္ ေဖၚေဆာင္ခြင့္ မရလွ်င္ ေနာင္ တည္ ေဆာက္မည့္ ဖက္ဒရယ္   ျပည္ေထာင္စု ဟူသည္တြင္ လည္း တန္းတူညီ မွ်မႈ ဆိတ္သုဥ္းေန ပါမည္။

ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ တိုင္းရင္း သား အဖြဲ႔အစည္း မ်ားအၾကား --- သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ဟူ၍ ခ်ဳပ္ဆိုလွ်င္ ဥပေဒ သေဘာ အရ အဓိပၸါယ္ေနာက္ တမ်ိဳး သက္ေရာက္ သြားႏိုင္သည္။ လက္နက္ ကိုင္ တိုင္းရင္း သား အဖြဲ႔အ စည္းမ်ား သည္ စာခ်ဳပ္ စာတမ္း မ်ား ဥပေဒ ဆိုင္ရာ ဗီယင္နာ ကြန္ဗင္းရွင္း က အညိဳေရာင္ အေနႏွင့္ သတ္မွတ္ထား ေသာနယ္ ပယ္[8] အတြင္းသို႔ ေရာက္ သြားႏိုင္သည္။ ယင္းမွာ တိုင္းရင္းသား မ်ားသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာ တူညီခ်က္ မ်ားအား လက္ မွတ္ေရး ထိုးၿပီးေနာက္ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒက အေရးထား ရမည့္ အေၾကာင္းရပ္ [9] အေနျဖင့္ ေတာင္းဆို ခြင့္ ရနုိင္သည္" [10] ဟူသည့္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ အတြင္း အက်ံဳး၀င္ သြားႏိုင္ သည္။ ႏိုင္ငံ တကာ ဥပေဒ ကအေရး ထားရမည့္ အေၾကာင္း ရပ္ဆို သည္မွာ ဤစာ ခ်ဳပ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ လွ်င္တိုင္းရင္း သားမ်ားသည္ လြတ္ လပ္ေသာ ႏိုင္ငံနီး ပါး လက္ခံ စဥ္းစားရန္ လိုေသာ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္း ခြင့္ အေန အထားမ်ိဳး ခံစားပိုင္ ခြင့္ရွိသည့္ လူထု မ်ားျဖစ္သည္။[11] ဟူ၍ပင္။ ယခု ၿငိမ္း ခ်မ္းေရး စာခ်ဳပ္အား ျပည္ေထာင္ စု ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ တိုင္းရင္းသား အဖြဲ႔အစည္း မ်ားအၾကား - သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ဟူ၍ သာခ်ဳပ္ ဆိုရပါမည္။ ယင္းသို႔ မဟုတ္ပါ က မလိုလား အပ္သည့္ ဥပေဒေၾကာင္း ရွဳတ္ေထြး မႈမ်ားလည္း ေပၚလာႏိုင္ သည္။


ယခင္ကခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သည့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား၏ တရား၀င္မႈ ျပႆနာ

 အစိုးရ၏အ ဆိုျပဳ စာခ်ဳပ္ စာမ်က္နွာ (၁) ပထမ အပုဒ္တြင္ ယခင္က ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ေသာ တည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္ မဆန္႔ က်င္သည့္ သေဘာတူညီ ခ်က္မ်ား အား အသိ အမွတ္ျပဳျခင္း၊ ပိုမိုခိုင္ မာေစျခင္း  ႏွင့္ ထပ္ဆင့္ အတည္ျပဳျခင္း၊ဟုေဖၚျပထား သည္။

ယင္းအပုဒ္ တြင္ ပထမ ဆံုးျပသနာ မွာ တည္ဆဲ ဥပေဒဟူေသာ အျငင္းပြား ဘြယ္ ေ၀ါဟာရ နွင့္ စပ္ဆိုင္သည္။ တည္ဆဲ ဥပေဒဟူသည္မွာ အဘယ္နည္း။ တိုင္းရင္း သားျပည္ နယ္မ်ား တြင္ ရိုးရာဓေလ့ ထံုးတမ္း ဥပေဒ မ်ားနွင့္ အဂၤလိပ္ ကိုလိုေခတ္ ကထဲက အတည္ျပဳ က်င့္သံုးခဲ့ သည့္ ဥပေဒမ်ား ရွိခဲ့သည္။ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ စစ္အာဏာ သိမ္းျပီးေနာက္ စစ္အစိုးရ အဆက္ ဆက္က ျပည္နယ္တြင္း ရွိ ဥပေဒ မ်ားအား ၄င္းတို့ စိတ္ကူး  ေပါက္သလို ရုပ္သိမ္း၊ ပယ္ဖ်က္ျခင္း၊ အသစ္ျပ ဌာန္းျခင္း မ်ား ရွိခဲ့သည္။ ျပည္နယ္ အလိုက္ သက္ဆိုင္ရာ တိုင္းရင္း သားမ်ား ၏ သေဘာ ဆႏၵကို မယူခဲ့။ တိုင္းရင္းသား မ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ ဌာန္းခြင့္ ကိုအသိ အ မွတ္ျပဳမည္ ဆိုလွ်င္ ယင္းတို ့ကို ျပန္လည္ စိစစ္ရန္ လိုသည္။ ျပည္နယ္မ်ား နွင္ ့ဆက္စပ္၍ တည္ဆဲ ဥပေဒဟူသည္ကို လက္ရွိ အစိုးရက အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ျခင္ သလို ဖြင့္ခြင့္ မရွိသင့္။ နွစ္ဘက္ ေဆြးေႏြးျပီးမွ မည္သည္ တို ့မွာ တည္ဆဲ ဥပေဒျဖစ္သည္ ကို သေဘာတူ ညီသင့္သည္။

ဒုတိယ  ျပသနာမွာတည္ဆဲ ဥပေဒဟူသည္နွင့္ စပ္လွ်ဥ္း ၍ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ ကိုင္ အဖြဲ့အ စည္းမ်ား အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ခ်ထား သည့္ နယ္ေျမ မ်ားရွိ ဥပေဒ မ်ားကို မည္သို့ သေဘာထား မည္ ဟူ၍ျဖစ္ သည္။ [12] ျပည္ေထာင္ စုနိုင္ငံ အျဖစ္ တည္ေဆာက္ ရာတြင္ ျပည္ေထာင္စု တ၀ွမ္း လံုးကို လႊမ္းျခံဳသည့္ ဥပေဒ မ်ားရွိ သလိုေဒသ ဆိုင္ရာ အလိုက္ ခ်မွတ္က်င့္ သံုးေသာ ဥပေဒမ်ား လည္းရွိ ရသည္။ အစိုးရက တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားခ် မွတ္ က်င့္ သံုးေနသာ ေဒသဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ား ကို ေလးစား လိုက္နာျခင္း မျပဳဘဲ ထင္သလိုျပဳမူေ ဆာင္ရြက္ လွ်င္မူ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ကို ထိပါး မည္ျဖစ္သည္။

တတိယ  ျပသနာ မွာ အစိုးရ အဆိုျပဳ စာခ်ဳပ္တြင္ ဥပေဒ အရ စည္းေနွာင္ သည့္  ျပဌာန္း ခ်က္မ်ား အားတိုင္းရင္း သားလက္နက္ ကိုင္ အဖြဲ ့အစည္း မ်ား အတြက္ သာရည္ညႊန္း ထားျခင္းျဖစ္ သည္။ အစိုးရ နွင့္ ၄င္း၏ စစ္တပ္ အေပၚ စည္းေနွာင္မႈ ကို မေဖၚျပ။ ယင္းသို ့ျဖင့္ ဥပေဒ အရ တာ၀န္ပိုင္း အခ်ိဳးအစား မညီေသာ စာ ခ်ဳပ္ ျဖစ္သြားျပီး ေဒသ ဆိုင္ရာ တိုင္း၇င္း သား လူထု၏ လံုျခံဳမႈ ကို ထိပါးေစ မည္ျဖစ္သည္။ [13]ထို့အျပင္ ဥပေဒ ခ်ိဳးေဖါက္ ေလ့ရွိသူ မွာ တိုင္းရင္းသား လက္ နက္ ကိုင္ အဖြဲ ့အစည္း မ်ားသာ ျဖစ္သည္ဟု ရည္ညႊန္း သည့္ သေဘာလည္း ေဆာင္သည္။

စတုတၳ  ျပသနာမွာတည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္ မဆန္႔က်င္ သည့္ သေဘာတူ ညီခ်က္မ်ားဟု သံုးထားျခင္း အားျဖင့္ ဥပေဒ သေဘာ အရ အျငင္းပြားမႈ မ်ား   ေပၚ ေပါက္ေစ ပါမည္။ ယခင္က ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ သည့္ စာခ်ဳပ္မ်ား တြင္ တည္ဆဲ ဥပေဒ ႏွင့္ဆန္႔က်င္ သည့္သေဘာ တူညီခ်က္ မ်ား ပါ၀င္ေ နေၾကာင္း ရည္ညႊန္း သည့္ သေဘာေဆာင္သည္။တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္မွန္း သိသိႀကီးႏွင့္ ယခင္က မည္သည့္အတြက္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့သနည္း။အစိုးရကိုယ္တိုင္က ဥပေဒကို ခ်ိဳး ေဖါက္  ေနေၾကာင္း ေၾကညာ လိုက္ရာ မေရာက္ဘူး လား။ သိသိႀကီးႏွင့္ ယခင္က ခ်ဳပ္ဆို ခဲ့ပါလ်က္ အဘယ္ေၾကာင့္ ယခုမွ ဤ ကိစၥကို ေဖၚထုတ္ လာသ နည္း စသျဖင့္ ဥပေဒ ဆိုင္ရာ ေမးခြန္းမ်ား ေပၚေပါက္လာ သည္။

ထုိ ့အျပင္ ယခင္က ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ သည့္ စာခ်ဳပ္မ်ား တြင္ မည္သည့္ သေဘာ တူညီခ်က္ က တည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္ၿပီး မည္သည့္ သေဘာ တူညီခ်က္က မဆန္႔ က်င္ ဟူသည္ကို မည္သူ က ဆံုးျဖတ္ မည္ဟူေသာ ျပႆနာ လည္း တက္လာသည္။  
အစိုးရ သည္ မိမိ လက္မခံ လိုေတာ့သည့္ သေဘာ တူညီခ်က္မ်ား အား တည္ဆဲ ဥပေဒ နွင့္ ဆန္႔က်င္ေၾကာင္း ႏွင့္ မိမိလက္ခံ လိုသည့္ သေဘာ တူညီခ်က္မ်ား အား တည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္ ကိုက္ညီေၾကာင္း အဓိပၸါယ္ဖြင့္ ဆို က်င့္ သံုး ေတာ့မည့္ အေနအထား ကို ေတြ႔လာရ သည္။ ဤသည္မွာ မျဖစ္ သင့္ပါ။ သံသယ မ်ားပြားေစ ၿပီး စစ္မွန္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေဆြးေႏြး မႈ လမ္းေၾကာင္း ကို မုခ် ထိခိုက္ႏိုင္သည္။တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အေနျဖင့္ အခ်ိန္ကာလ အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ႏိုင္ငံေရးေနာက္ခံအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ စစ္ေခါင္းေဆာင္အမ်ိဳး မ်ိဳး ေအာက္တြင္ မတူ ကြဲျပား စြာ အနည္းနည္း အဖံုဖံု ရရွိခဲ့ၾက  ေသာ သေဘာ တူညီခ်က္ မ်ားအားလံုး ကိုပါ အစိုးရ အဆိုျပဳ ယခုစာခ်ဳပ္ သစ္က ဥပေဒ အရ ျခိမ္းေျခာက္ လိုက္ျခင္းျဖစ္ သည္။

စင္စစ္ အားျဖင့္ ျပည္တြင္း စစ္ ရပ္စဲၿပီး ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအား စစ္မွန္စြာ ရွာေဖြ ခဲ့မည္ဆို ပါက ယင္း ျဖစ္စဥ္မ်ား အတြင္းတြင္ မူလက ထဲက ဥပေဒ စိုးမိုးမႈ အေျခခံ ကို က်င့္သံုးကာ တျပည္လံုး တေျပးညီျဖစ္ေစ ခဲ့ရပါမည္။ ယင္းသို ႔မဟုတ္ဘဲ စစ္အစိုးရ အဆက္ ဆက္ သည္ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႔အစည္း မ်ား၊တိုင္း ရင္း သား လက္နက္ ကိုင္အဖြဲ႔ အစည္းမ်ား အၾကား တြင္ သပ္လွ်ိဳျဖိဳ ခြဲႏိုင္ေရး ရည္မွန္း ခ်က္ျဖင့္သာ တဖြဲ႔ခ်င္း စီ အလိုက္ ကိုင္တြယ္ခဲ့၊ အင္အား ႀကီးလွ်င္ ႀကီးသလို၊ ငယ္လွ်င္ ငယ္သလို မတူသည့္ အခြင့္ အလမ္းမ်ား ေပးအပ္ခဲ့၊ ရပ္တည္ လုပ္ေဆာင္ ခြင့္ျပဳခဲ့ သျဖင့္ တျပည္ လံုးတြင္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး ပ်က္ခဲ့သည္။  

ယင္း၏ မေကာင္း က်ိဳးကို တိုင္းရင္း သားေပါင္းစံု လူထု အားလံုး ခံစားခဲ့ရ၊ ခံစားရဆဲဲ ျဖစ္သည္။ ယခုတဖန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူ ညီခ်က္အား ဥပေဒ အေျခခံမွ ခ်ဥ္း ကပ္ပံု၊ခ်ဥ္း ကပ္နည္းမွာ လည္း မမွန္ျပန္ သျဖင့္ ဥပေဒ စိုးမိုးေရး ပိုမိုပ်က္ သုဥ္းရန္ သာရွိသည္။ သာဓက တခုျပပါမည္။

ေအာက္တို ဘာလ (၁၀) ရက္ေန႔ တြင္ အစိုးရႏွင့္ ေကအိုင္အို တို႔ ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ သည့္ သေဘာ တူညီခ်က္ အပုဒ္ (၂) (စ) ၌ ေအာက္ပါ အတိုင္း ေဖၚျပထားသည္။

 “ေကအိုင္အို အေနျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိ သူမ်ားႏွင့္ ႀကိဳတင္ ညိႇႏိႈင္းၿပီး ျပည္သူ မ်ားႏွင့္ လြတ္ လပ္စြာ ေတြ႕ဆံုေဆြး ေႏြးတိုင္ ပင္ျခင္းမ်ား (Public Consultation) ျပဳလုပ္ရန္ သေဘာတူ သည္။

အစိုးရ သည္ စာခ်ဳပ္ အသစ္ကို ကိုးကား၍ အထက္ပါ သေဘာ တူညီခ်က္မွာ တည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္ ဆန္႔ က်င္  ေနေသာေၾကာင့္ လုိက္နာေဆာင္ ရြက္ရန္ မလိုဟု အေၾကာင္း  ျပႏိုင္သည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ အျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားကဲ့သို ့ ပင္ ေကအုိင္အို သည္ မတရား အသင္း အျဖစ္ ေၾကညာခံ ထားရဆဲ ျဖစ္ေသာ  ေၾကာင့္ပင္။

ပဋိပကၡ  ေၾကာင့္ပံု မွန္သြား လာႏိုင္မႈ မရွိေသာ အမ်ားျပည္သူ အသံုးျပဳ သည့္လမ္း မ်ားႏွင့္ အေရးပါ  ေသာ လမ္းမ်ား ပံုမွန္ ျပန္လည္ သြား လာႏိုင္  ေရး ႏွစ္ ဖက္ညိႇႏိႈင္း၍ အျမန္ ဖြင့္လွစ္ သြားရန္ သေဘာတူ သည္။ဟူသည့္ သေဘာ တူညီခ်က္မ်ိဳး ကို မူ တည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္ မဆန္႔က်င္ဟု အဓိပၸါယ္ဖြင့္ ဆိုကာ အစိုးရက အတည္ျပဳ က်င့္သံုး သြားမည္ ဟု ရပ္တည္ ေျပာဆို လာႏိုင္သည္။ယင္းလမ္းမ်ား အားနွစ္ဘက္ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ားက အသံုးခ် ကာစစ္ေရး လႈပ္ ရွားျခင္း မ်ားမျပဳရ။ဟူသည့္ႁခြင္း ခ်က္ ျပဌာန္းခ်က္ မပါသျဖင့္ အစိုးရ တပ္ေတြက ပြင့္သြားေသာ လမ္းမ်ား အားစစ္ေရး ရည္မွန္း ခ်က္ျဖင့္ အသံုး ခ် ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။  လက္ေတြ႔ လည္းယင္းသို႔ အသံုးခ်ေနသည္။

သို႔ျဖစ္၍တည္ဆဲ ဥပေဒ ႏွင့္မဆန္႔ က်င္သည့္ သေဘာ တူညီခ်က္မ်ားဟူေသာ စကားစု အားစာခ်ဳပ္ အသစ္တြင္ လံုး၀ပင္ မသံုးသင့္ပါ။ စာမ်က္နွာ(၁) ၏ ေအာက္ဆံုး အပုဒ္ တြင္ ေဖၚျပထားသည့္တည္ဆဲ ဥပေဒ မ်ားႏွင့္ မဆန္႔က်င္ဘဲဟူသည့္ စကားစု ကိုလည္း ထိုနည္းတူပင္ သံုးသပ္ရပါ မည္။ ေဖါက္  ျပန္ဖိ နွိပ္ သည့္တည္ဆဲ ဥပေဒ အေတာ္ မ်ားမ်ား ရွိဆဲျဖစ္သည္။ 

တည္ဆဲ ဥပေဒ ဟူသည္မ်ား အား ကိုးကား၍အစိုးရက အထက္စီးမွ ေျပာ ဆို၊ေရး သားရန္ ၾကိဳးပမ္းေန သမွ် ကာလပတ္ လံုးမည္ သည့္ အခါတြင္မွ် စစ္မွန္ သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး  ေဆြးေႏြးပြဲ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ အဘယ္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္ ဥပေဒ မ်ားအား တရားသည္၊ မတရား သည္ အဓိက မထားဘဲ ဥပေဒ ျပဌာန္း၍ စိုးမိုးေရး (Rule by Law) ကိုသာ အဓိကထား က်င့္သံုးေန  ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ သည္။

၁၉၆၂ခုနွစ္ စစ္အာ အာဏာ သိမ္းၿပီး ခ်ိန္မွစ ၍ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္ သည္ ၁၉၇၅ ခုနွစ္ ႏိုင္ငံေတာ္အား ေနွာင့္ယွက္ ဖ်က္ဆီး သူမ်ား၏  အႏၱရာယ္မွ ကာ ကြယ္ သည့္ ဥပေဒ အပါအ၀င္ မတရား ဖိနွိပ္သည့္ ဥပေဒ အေတာ္မ်ားမ်ား ျပဌာန္းခဲ့ သည္။  ယင္းတို႔မွာ ယေန႔ အခ်ိန္အထိ တည္ဆဲ ဥပေဒမ်ား အေနျဖင့္ ရွိေန ဆဲ ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၀ ခုနွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပၿပီး သည့္ေနာက္ ဒီမို ကေရစီ အစိုးရဟု အသြင္ေဆာင္ ကာရပ္ တည္လာေသာ အခါတြင္လည္း မတရား ဖိနွိပ္ သည့္ ဥပေဒမ်ား အား ဆက္လက္  ျပဌာန္း လာျပန္သည္။ သာဓက တခုျပပါ မည္။ 

၂၀၁၁ ခုနွစ္ ဒီဇဘၤာလ(၂) ရက္ေန႔ တြင္ျပဌာန္း လိုက္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္ လည္ခြင့္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒျဖစ္ သည္။ အဆိုပါ ဥပေဒမွာ လူထု၏ အေျခခံ လြတ္ လပ္ မႈ အခြင့္ အေရးကို ဖိနွိပ္ ပိတ္ပင္သည့္ မတရား ဥပေဒ ျဖစ္သည္။ ယင္းအား ခ်ိဳးေဖါက္လွ်င္ ျပစ္ဒဏ္ေပးသည့္ ပုဒ္မ (၁၈) အားလူထု အေတာ္ မ်ား မ်ားက ယခုအခ်ိန္ တြင္ ကန္႔ကြက္ လာၾက သည္။ ထိုအခါ က်မွ အဆိုပါ မတရား ဥပေဒကို ျပဌာန္းခဲ့ သည့္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ား ထဲမွပင္ အခ်ိဳ ့က ဤပုဒ္မ အား ဖ်က္ေပး ရန္ အဆိုတင္ သြင္း သြားမည္ျဖစ္  ေၾကာင္း လက္သီး လက္ေမာင္း တန္းကာ ဟစ္ေႂကြး လာၾကျပန္သည္။

ယင္းလႊတ္ေတာ္ အမတ္ အခ်ိဳ႕အား ေမးရန္ ရွိလာသည္။ ပထမ ေမးခြန္း တခုမွာ အဆိုပါ ဥပေဒ သည္ လူထု၏ အေျခခံ လြတ္လပ္မႈ အခြင့္ အေရးကို ဖိနွိပ္ပိတ္ ပင္သည့္ မတရား ဥပေဒျဖစ္ မွန္းသိလွ်င္ ဥပေဒ စတင္ျပဌာန္း ရန္ လႊတ္ေတာ္ အတြင္း၌ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾက စဥ္က အဘယ္ေၾကာင့္ ထိထိေရာက္ ေရာက္ မကန္႔ ကြက္ ခဲ့ၾက သနည္း။ ကန္႔ကြက္ ခဲ့ပါလ်က္ လက္မခံ ဟု ဆိုပါက လႊတ္ေတာ္ အတြင္းမွ ထြက္ခြာ ခဲ့ရံုသာ ရွိသည္။ မထြက္ခြာ ဘဲဆက္ ထိုင္ေနေသာ အခါ မတရား ဥပေဒ မ်ားအား တခုၿပီး တခု ထိုင္ၿပီး အတည္ျပဳ ေနရသည့္ဘ၀တြင္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ဆိုသူ တဦး၏ တန္ဘိုးသည္ အဘယ္နည္း။ ဒုတိယ ေမးခြန္းမွာ ယခင္က မကန္႔ ကြက္ခဲ့ၾက  ေသာ္လည္း ယခု အခ်ိန္တြင္ မတရား ဥပေဒမွန္း သိလာၿပီ ဆိုပါက အဆိုပါ ဥပေဒ တခုလံုး ဖ်က္သိမ္း ပစ္ရန္ အဘယ္ေၾကာင့္ မေတာင္း ဆိုသနည္း။

ျမန္မာႏိုင္ ငံတြင္ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ႏွင့္ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ အၾကား ဒီမိုကေရစီ စနစ္ရွင္ သန္ခြင့္ ရခဲ့ေၾကာင္း အားလံုး လက္ခံၾက သည္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖၚခြင့္၊ စည္းရံုး ခြင့္ႏွင့္ စုေ၀းခြင့္၊ စီတန္းလွည့္ လည္ခြင့္မ်ား အမ်ားဆံုး ခံစားခဲ့ၾကရ သည္။ သို႔ရာတြင္ ယခု အတည္ျပဳ က်င့္သံုးေန သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္ လည္ခြင့္ ဆိုင္ ရာ ဥပေဒမ်ိဳး တခုမွ် မရွိပါ။ စနစ္တက် စည္းကမ္းႏွင့္ အညီ စီတန္း လွည့္လည္ႏိုင္ေအာင္ ထိန္းေက်ာင္း မည့္ ရဲဥပေဒ မ်ားကိုသာ က်င့္သံုးခဲ့ သည္။ [14] သို့ျဖစ္၍ ဖ်က္ပစ္ရ မည္မွာ ပုဒ္မ (၁၈) တခုတည္း မဟုတ္။ ၂၀၁၁ ခုနွစ္ ဒီဇဘၤာလ (၂)ရက္ေန႔ တြင္ျပဌာန္း လိုက္သည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ စီတန္းလွည့္ လည္ခြင့္ဆိုင္ ရာ ဥပေဒ တခုလံုးကိုျဖစ္ သည္။

ယေန ့ျမန္မာနိုင္ငံ နိုင္ ငံေရးေလာကတြင္ ေခတ္စား  ေနေသာ ေ၀ါဟာရ တခုမွာေနာက္ေၾကာင္း ျပန္ မလွည့္ေရးျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ အဓိပၸါယ္နွစ္ ခုရွိသည္။ တခုမွာ ယခုေလွ်ာက္ လွမ္းေနေသာ လမ္းေၾကာင္း သည္မွန္ေန သည္ ဟူ၍ျဖစ္သည္။ ဤသည္မွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒလမ္းေၾကာင္း ကိုသာ ဆက္ လက္ေလွ်ာက္ လွမ္းသင့္သည္ ဟု ဆိုလို ရင္းျဖစ္သည္ ။စာေရးသူ အေနျဖင့္ မူူ လံုး၀ (လံုး၀) ပင္လက္ မခံပါ။ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ လမ္းေၾကာင္း သည္ လမ္းေၾကာင္း မွား ျဖစ္သည္။ ယင္းေအာက္ တြင္ တိုင္းရင္းသား မ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ ဌာန္းခြင့္ ဟူသည္မွာ ေ၀း၍ ဒီမိုကေရစီ ပင္မရနိုင္ သည့္လမ္းေ ၾကာင္း ျဖစ္သည္။  

နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား မ်ားျပန္ လႊတ္ေပးျခင္း ကို အသိ အမွတ္ျပဳ ရပါမည္။ သို ့ရာတြင္ ယင္းမွာ ဒီမိုကေရ စီအတြက္ လမ္းေၾကာင္း တခု ကို ေဖါက္ေပးေ နျခင္း မဟုတ္။ စစ္အာဏာ ရွင္မ်ား၏ သနား ညွာတာမႈ ကို ေဖၚျပျခင္း သာျဖစ္သည္။ အျပစ္ ကင္းမဲ့ သည့္ နိုင္ငံေရး လႈပ္ရွား သူမ်ားအား ေထာင္ခ်ျခင္း မွာ မတရား မႈျဖစ္ သည္။ စစ္အာဏာ ရွင္မ်ားက်ဴး လြန္ခဲ့သည့္ မတရားမႈ မ်ားအနက္ တခုကို ေျဖေလွ်ာ့ေပး လိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ မတရားမႈ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ စစ္အာဏာ ရွင္ ေဟာင္းသစ္ မ်ား၏ တာ၀န္ရွိမႈ ကို ေဖၚထုတ္ရန္ မၾကိဳးစား ဘဲ ျပန္လႊတ္ေပး သည့္ အတြက္ပင္ ေက်းဇူး တင္ေၾကာင္း ေဖၚျပေနၾက ရသည္။

ယင္းသို ့ျဖစ္လွ်င္ စစ္အာဏာ ရွင္မ်ားသည္ ေနာက္ထပ္ ဖမ္းလိုက္ လႊတ္လိုက္ ဆက္လုပ္ေန ၾကပါဦးမည္။ ယင္းသိုု ့မလုပ္နိုင္ေတာ့ေစ ရန္ ဥပေဒေဘာင္ အေျခခံ ကို လံုး၀ေျပာင္း ရပါမည္။ ယခုမူ စိုးစဥ္းမွ် မေျပာင္း ေသးရံုမက ပိုဆိုးလာေန သည္။ ထို့ေၾကာင့္ ယခုေလွ်ာက္ လွမ္းေနေသာ လမ္းေၾကာင္း သည္ မမွန္ပါ။

ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ မလွည့္ေရး၏ ေနာက္ထပ္ အဓိပၸါယ္ တခုမွာ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ လွည့္လွ်င္ အေျခအေန ဆိုးသြား မည္ဟူ၍ျဖစ္ သည္။ အလွ်ံျငီးျ ငီး ေတာက္ေလာင္ေ နေသာ ငရဲတြင္း ထဲ တြန္းခ် ခံေနရသူ ကို ဆီပူျဖင့္ေျခာက္ လွန္ ့ျခင္းမွ်သာ ရွိသည္။ စာေရးသူ အေနျဖင့္ မူ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ လွည့္ရန္ လိုကိုလို သည္ ဟုယူဆ သည္။ အတိအက် အားျဖင့္ ၁၉၄၈ခုနွစ္ လြတ္လပ္ေရး ရျပီးခ်ိ္န္ မွ စ၍ ၁၉၆၂ခုနွစ္ အာဏာသိမ္း ခ်ိန္အထိ တည္ရွိခဲ့ေသာ ဥပေဒေ ဘာင္ အတြင္းသို ့ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ လွည့္ရန္ျဖစ္သည္။

ထိုစဥ္ကတည္ရွိ ခဲ့ေသာ ရဲ ဥပေဒမ်ား သည္ လူထု၏ လြတ္လပ္ခြင့္ ကိုေဖၚေဆာင္ေပးရာ တြင္ ယခုက်င့္သံုးေန သည့္ ၂၀၁၁ ခုနွစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ  စီတန္းလွည့္ လည္ခြင့္ ဆိုင္ရာ ဥပေဒထက္ အဆ တရာေကာင္း သည္။ ထိုစဥ္က အလုပ္သမား သမဂၢ ဥပေဒ[15] သည္ အလုပ္သမားမ်ား ၏ အခြင့္အေရး ကို ေဖၚေဆာင္ ရာတြင္ ယခုက်င့္သံုးေန သည့္ ၂၀၁၁ခုနွစ္ အလု့ပ္ သမားအဖြဲ  ့အစည္း ဥပေဒထက္ အဆ တရာေကာင္းသည္။ ထုိစဥ္က ေျမယာဆိုင္ရာ ဥပေဒနွင့္ မူ၀ါဒသည္ လယ္သ မားမ်ား ၏ အခြင့္ အေရးကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ရာတြင္ ယခု ဥပေဒနွင့္ မူ၀ါဒမ်ားထက္ အဆ တရာေကာင္း သည္။ [16]ထိုစဥ္ ကျမန္မာနိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္ အျခာျဖစ္ေသာ ၁၉၄၇ ခုနွစ္ ဖြဲ ့စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒသည္ ယခု ၂၀၀၈ဖြဲ ့စည္းပံုထက္ အဆ တရာေကာင္းသည္။

၂၀၁၄ခုနုွစ္ နွစ္ဆန္း တြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ ကရင္နွစ္သစ္ ကူးပြဲ တြင္ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ၀န္ၾကီး ဦးေအာင္မင္း က ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး အ တြက္ တိုင္းရင္း သားမ်ား အားလံုး ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ ၾကရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။ တိုင္းရင္းသား အားလံုး ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး အတြက္ လက္ေတြ့ ပါ၀င္လုပ္ျခင္ၾက သည္မွာ ဟုိမွာ ဘက္ကမ္း သို ့လြန္ေနသည္။  ျပသနာမွာ အရပ္သား အသြင္ယူ စစ္အစိုးရ သည္ တဘက္တြင္ ဖိတ္ေခၚေနျပီး အျခား တ ဘက္တြင္ ဥပေဒေဘာင္ နွင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ခ်ဳပ္ခ်ယ္ကန္ ့သတ္ထားျခင္းျဖစ္ သည္။ ၁၉၄၈ ခုနွစ္လြတ္ လပ္ေရး ရျပီးခ်ိ္န္ မွစ၍ ၁၉၆၂ ခုနွစ္ အာဏာ သိမ္းခ်ိန္အ ထိ တည္ရွိခဲ့ေသာ ဥပေဒေဘာင္ သို ့တိုင္းရင္းသား မ်ားအား ေနာက္ေၾကာင္း ျပန္ျပီးက်င့္သံုး ခြင့္ေပးၾကည့္ စမ္းပါ။ ယခုလက္ရွိ တည္ဆဲ မတရား ဥပေဒမွန္သမွ် အလိုလို ပ်က္ျပယ္ သြားမည္။ တိုင္းရင္း သားေပါင္းစံု လူထုမ်ား လြတ္လပ္ ခြင့္ ပိုရၾကမည္။ ျပည္ေထာင္ စုၾကီး အက်ိဳး အတြက္ ဆထက္ ထမ္းပိုး လုပ္နိုင္ၾကမည္။

၁၉၆၂ခုနွစ္ တြင္ စစ္တပ္ အာဏာ သိမ္းခဲ့ျခင္းမွာ ၁၉၄၈ မွ ၁၉၆၂ခုနွစ္ အထိ တည္ရွိခဲ့ေသာ ဥပေဒ ေဘာင္၏ အားနည္းခ်က္ ေၾကာင့္ ဟူ၍ အေၾကာင္း ျပခဲ့ျခင္း မဟုတ္။ ဖက္ဒရယ္ ကို ခြဲထြက္ေရး ဟု လက္ညွိဳး ထိုးကာ ျပည္ေထာင္စု မျပိဳကြဲေရး အေၾကာင္းျပ ခဲ့ျခင္းျဖစ္ သည္။ ယင္းမွာ မွားယြင္း ခဲ့ေၾကာင္း  စစ္ေ ခါင္း ေဆာင္ေဟာင္း သစ္မ်ား ကိုယ္တိုင္ ယခု၀န္ ခံေနၾက ရျပီ။ တိုင္းရင္းသား အားလံုး အဆ မ်ားစြာ ပိုျပီးလြတ္လပ္ ခြင့္ ခံစားနိုင္ေအာင္ အဘယ္ေၾကာင့္ ၄င္း ဥပေဒေဘာင္ သို ့ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ မေဖၚေဆာင္သနည္း။ ရွင္းပါသည္။ စစ္အာဏာ ရွင္စနစ္ နွင့္ မဟာလူမ်ိဳး ၾကီး ၀ါဒကို ဆက္လက္ အသက္သြင္း လို၍ပင္။ တိုင္းရင္းသား ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ့အ စည္းေခါင္းေဆာင္ မ်ားနွင့္ စစ္အစိုးရ ကိုယ္စား လွယ္မ်ား အၾကားျငိမ္း ခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ၌ ဤကိစၥမ်ားကို တည့္ တည့္ေဆြးေႏြး ရန္ လိုပါမည္။

၂၀၁၄ခုနွစ္ ဇန္န၀ါရီ လ ၆ ရက္ေန႕ ဒီမိုကရက္ တစ္ျမန္မာ့ အသံ၏ ရုပ္ျမင္သံၾကား ၌ ေကအင္ယူ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားနွင့္ သမတ ဦးသိန္း စိန္ ေခါင္းေ ဆာင္ သည့္ အစိုးရ ၀န္ၾကီးမ်ား ေတြ ့ဆံုေဆြးေႏြးၾက သည့္ ရုပ္ပံုုမ်ားကို ျမင္လိုက္ရ သည္။ ေနျပည္ေတာ္၌ ဤေဆြးေႏြးပြဲ ျဖစ္သြား ရျခင္းမွာ ကရင္နွစ္သစ္ကူး ပြဲတြင္ ဦးအာင္ မင္းက သမတ နွင့္ ကာခ်ဳပ္ကို ေတြ ့ဆံု သင့္ေၾကာင္းျဖင့္ တိုက္တြန္းခဲ့ သျဖင့္ သြားေရာက္ ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ေကအင္ ယူက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။

၂၀၁၃ခုနွစ္ နို၀ဘၤာတြင္ က်င္းပခဲ့ သည့္လိုင္ဇာ တိုင္းရင္းသား ညီလာခံ၏ အဆက္ အေနျဖင့္ ၂၀၁၄ ဇန္န၀ါရီလ တတိယပတ္ အတြင္း ကရင္ျပည္နယ္ အတြင္းေ ကအင္ယူ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားရာေဒသ တြင္ ဒုတိယ အၾကိမ္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ ့အစည္းေပါင္း စံု တက္ေရာက္ မည့္ ညီလာခံ ၾကီး တခု ဆက္လက္ က်င္းပ ရန္ျပင္ဆင္ လွ်က္ရွိသည္။ လိုင္ဇာညီလာ ခံတြင္ မပါ၀င္ခဲ့ သည့္ ၀သပ ပင္ ယခု ညီလာခံသို ့တက္ေရာက္ လာဘြယ္ ရွိေၾကာင္း သတင္းမ်ား ၾကားေနရ သည္။ လာမည့္ ကရင္ျပည္ နယ္ ညီလာခံတြင္ တိုင္းရင္းသား ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ ့အစည္းမ်ား အေနျဖင့္ လိုင္ဇာ ညီလာခံ လမ္းေၾကာင္းကို ထပ္မံအတည္ျပဳျပီး အေသးစိပ္ သေဘာတူ ညီခ်က္မ်ား ခ်မွတ္နိုင္ မည္ ဆိုပါက စစ္အာဏာ ရွင္ စနစ္နွင့္ အရပ္သား အသြင္ယူ စစ္အစိုးရ အတြက္ ေဘးၾကပ္ နံၾကပ္ျဖစ္သြား နိုင္ သည္။ စစ္မွန္သည့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လမ္းေၾကာင္း ကို ေလွ်ာက္ရန္ အားေကာင္း သည့္ ဖိအားမ်ား ေပၚလာနိုင္ သည္။ လူ့အခြင့္အေရး၊ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးနွင့္ တိုင္းရင္း သား မ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ ဌာန္းခြင့္ အခြင့္အေရး မ်ားအား အေျခခံ အားျဖင့္ သေဘာတူ ညီရမည့္ စာခ်ဳပ္ ေပၚလာေရး လမ္းေၾကာင္း ကို ဦးတည္သြား နိုင္သည္။

သို့ျဖစ္၍ ကရင္ျပည္နယ္ ညီလာခံ က်င္းပခါနီး အခ်ိန္နွင့္ ကပ္ကာ ဦးသိန္းစိန္၊ ဦးေအာင္မင္း တို ့သည္ ေကအင္ယူ အား ေနျပည္ေ တာ္ သို ့ဖိတ္ေခၚေဆြးေႏြးျ ခင္းျဖစ္ ပံုရသည္ ။ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္က တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ့အစည္း မ်ားအား ဆယ္စု နွစ္မ်ားစြာ ကိုင္တြယ္ခဲ့သည့္ မဟာဗ်ဴဟာ ကို ေလ့ လာ ခဲ့သည့္အေတြ႕အၾကံဳအရ အစိုးရသည္ ေနျပည္ေတာ္ တြင္ ေအာက္ပါနွစ္ ခ်က္ကိုေဖၚေဆာင္နိုင္ ဘြယ္ရွိသည္။

(၁) တနိုင္ငံလံုး အပစ္ အခတ္ရပ္ စဲေရး စာခ်ဳပ္ကို အရင္ဆံုး လက္မွတ္ ထိုးျပီးမွသာ ဖက္ဒရယ္ျပ ည္ေထာင္စု တပ္မေတာ္ ဖြဲ ့စည္းေရးမ်ား အပါအ၀င္ နိုင္ငံေရး မူေဘာင္မ်ား အား ေနာက္ပိုင္း နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြး ပြဲမ်ားတြင္ ေဆြးေႏြးၾကေရး ကို ေကအင္ယူေ ခါင္းေဆာင္မ်ား လက္ခံေစ ရန္နွင့္ ၄င္းတို ့မွ တဆင့္ အျခားတုိင္း ရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား အား ဆက္လက္ စည္းရံုးေပးရန္၊ (လိုင္ဇာညီ လာခံ၏ ရပ္တည္ခ်က္ ကို ေျပာင္းျပန္လွန္ျပီး ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုေဘာင္ အတြင္း ျပန္ သြင္း ရန္မွာ အဓိက)

(၂) တိုင္းရင္း သားမ်ား ရသင့္ရ ထိုက္သည့္အ ခြင့္အေရး [17]မွန္သမွ်ကို ဆက္လက္ျငင္း ပယ္ထားျပီး စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား အပါအ၀င္ အျခားအခြင့္ အ လမ္း [18] မ်ား အား ေကအင္ယူ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက လက္ခံေစ ရန္နွင့္ တနုိုင္ငံလံုး အပစ္ရပ္ျပီးေနာက္ ဆက္လက္ေဖၚေဆာင္ မည့္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြး ပြဲနွင့္  လုပ္ ငန္းစဥ္ ဟူသည္မ်ား အား ေကအင္ယူ ေခါင္းေဆာင္မ်ား က်ေလာက္ သည္အထိရွင္းျပရန္။

ဦးေအာင္ထူး (ေရွ႕ေန) M.A. (Human Rights) R.L.
Teaching Human Rights Law, Columbia University, New York, USA
ဥပေဒ အေထာက္ အကူျပဳ ကြန္ယက္ တည္ေထာင္သူ
[1]  The Vienna Convention on the Law of Treaties (1969) [2] Parties to agreement [3] Indonesia Aceh Agreement


[5] Sierra Leone Agreement 

[6] State [7]၂၀၀၈ ဖြဲ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ပုဒ္မ (၄၇) [8] Gray area [9] Subjects of international law [10] “Indigenous peoplesalso sign peace agreements and can arguably claim to be subjects ofinternational law.”
S. James Anaya, IndigenousPeoples in International Law 189 (2004) [11]
Christine Bell, Professor of Public International Law,Transitional Justice Institute, University of Ulster, "Peace agreements:Their nature and legal status”. P. 381; Indigenouspeoples are "peoples” entitled to forms of self-determination short ofindependent statehood.

[12] Legal comment made by Dr.David Fisher, Professor of International Law, Faculty of Law, StockholmUniversity, Sweden. He is also a member of the International Advisory Board to theLegal Aid Network (LAN):
"One problem with the reference to “existinglaws” is uncertainty as to which laws are being referred to: Would it be thenational laws only or also laws existing in the areas controlled by the EthnicArmed Organisations? Nor is it clear what the temporal scope is of the “existinglaws”"

[13] Ditto "Chapter 4 outlines the responsibilities of all parties, whereas the separateresponsibilities of the State and those of the Ethnic Armed Organisations areset forth in Chapters 2 and 3, respectively. It is unclear why variousobligations to be applicable to the Ethnic Armed Organisations do not alsoapply to the State. At least two of these obligations affect, directly orindirectly, the security of local populations and should therefore apply to allparties.”

[14] Burma Code, Volume 1, Rangoon Police Act Section37 to 40, Page 211. [15] 1926 Trade Unions Act: BurmaCode Volume 5, Page 267.

[16]အေသးစိပ္ကို ေနာက္အခန္းတြင္ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္။ [17] Rights [18] Opportunity

No comments:

Post a Comment

Comment မ်ားကုိ စီစစ္ျပီး တင္ေပးပါမည္။ မုိက္ရုိင္းေသာ၊ လူသားမဆန္ေသာ Commet မ်ား တင္မေပးပါ။