Friday, October 11, 2013

KIO ႏွင့္ အစိုးရတို႔ နားလည္မွဳ ပိုမိုရွိသည့္ သေဘာ တူခ်က္မ်ား လက္မွတ္ ထိုးႏိုင္ခဲ့

(ေရႊဟသၤာသတင္းဌာန)

ေမလကုန္ သေဘာ တူညီ ခ်က္ကို ျပန္လည္ သံုးသပ္သည့္ ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး အဖြဲ႔ (KIO) ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ႏွင့္ အစိုးရ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္း ေကာ္မတီ အဖြဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ တို႔၏ ႏွစ္ဖက္ ေတြ႔ဆံု ပြဲကို ေနာက္ထပ္ သေဘာ တူညီခ်က္ () ခ်က္ျဖင့္ ယမန္ေန႔ကၿပီးဆုံး သြားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း KIO နည္းပညာ အေထာက္ အကူျပဳ TAT အလုပ္ အဖြဲ႕မွ ေျပာခြင့္ ရသူ ဆရာ ေဒါင္ခါး က ဆိုပါသည္။

ႏွစ္ဖက္ တပ္ေနရာ ခ်ထားေရး၊ အပစ္ အခတ္ ရပ္စဲေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး၊ ဒုကၡသည္ ျပန္လည္ ေနရာ ခ်ထားေရး၊ ႏိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပ ႏိုင္ေရး၊ တျပည္လံုး အတိုင္းအတာ အပစ္ အခတ္ ရပ္စဲေရး ကိစၥရပ္ ေတြကို အေျခခံၿပီး (၃) ရက္ေလာက္ ေဆြးေႏြး ခဲ့တယ္။ သေဘာ တူညီခ်က္ ကေတာ့ အခ်က္ (၇) ခ်က္ ရ႐ိွ ခဲ့တယ္။ ဂတိ ကဝတ္ အေပၚ အဓိက ထားတဲ့ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးပြဲဘဲ ျဖစ္ပါတယ္ဟုဆိုပါသည္။


ယင္း သေဘာ တူညီခ်က္ မ်ားမွာ (က) ႏိုင္ငံေရး ေတြ႔ဆံု ပြဲမ်ား (Political Dialogue) က်င္းပ ႏိုင္ရန္ အတြက္ ျပင္ဆင္မွဳ ျဖစ္ေသာ၊ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲ ေရးတြင္ ပါ၀င္ရန္၊ ေကအိုင္အိုအား ဖိတ္ေခၚသည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္  ႀကိဳတင္ ေဆြးေႏြး ညွိႏွဳိင္းသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္ အေနျဖင့္ ေအာက္ ေဖာ္ျပပါ အတိုင္း ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္ရန္ ဘာ တူသည္။

() ျပည္ေထာင္စု အစိုးရမွ စီမံခ်က္ မ်ားကို ေပးပို႔ျခင္း၊ေဆြးေႏြး ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ ေဆာင္ရြက္မည္။
 

() ေကအိုင္အို ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔မွ ေတာင္းဆိုေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ညီလာခံ (Ethnic Armed Group Conference) က်င္းပမည္။

() ၂၀၁၃ခုႏွစ္ေမလ (၂၈-၃၀) ရက္ေန႔ အတြင္းေဆြးေႏြးပြဲ ရလာဒ္ မ်ားေၾကာင့္ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္ မွဳမ်ား၊ေလ်ွာ့ခ်ႏိုင္ျခင္း ၊ႏွစ္ဖက္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံ မွဳမ်ား၊ တိုးတက္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ျခင္း တို႔အေပၚ ႏွစ္ဖက္ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔မွ အသိအမွတ္ ျပဳၿပီး၊ ပစ္ခတ္ တိုက္ခိုက္ မွဳမ်ား၊ ထပ္မံ မျဖစ္ပြား ေစေရးကို ဆက္လက္ ညွိႏွဳိင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ သေဘာ တူသည္။

() နယ္ေျမ လံုၿခဳံေရး အေျခ အေနအရ ေနရပ္ စြန္႔ခြာ ေရႊ႔ေျပာင္း ေနထိုင္ ၾကေသာ ျပည္သူမ်ား၊ မူလ ေနထိုင္ရာ အရပ္သို႔ ျပန္ႏိုင္ ေရးႏွင့္ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး အတြက္ အေျခခံ ရမည့္ မူမ်ားႏွင့္ စီမံခ်က္ တစ္ရပ္ ေရးဆြဲ ႏိုင္ရန္ ႏွစ္ဖက္ အဖြဲ႔မ်ား၏ အလုပ္အဖြဲ႔ (Technical Team) မ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ား ဆက္လက္ ညွိႏွဳိင္း ေဆာင္ရြက္ ရန္ႏွင့္ အနည္းဆံုး ရြာ () ရြာကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး ေရွးဦး စီမံခ်က္ (Pilot Project) အျဖစ္ ညွိႏွဳိင္း အေကာင္အထည္ ေဖၚသြားရန္ သေဘာ တူသည္။

() စစ္ရွိန္ ေလွ်ာ့ခ် ေရးႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ား ထပ္မံ မျဖစ္ပြား ေစေရး အတြက္ ပူးတြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မီတီ (Joint Monitoring  Committee) အား ပဋိပကၡ ျဖစ္ပြားရာ ေဒသ အားလံုး အက်ဳံး၀င္ ေစမည့္ ဖြဲ႔စည္း ပံုျဖင့္ ဖြဲ႔စည္း သြားရန္ ဘာ တူသည္။ ပူးတြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ႀကီးၾကပ္ေရး ေကာ္မီတီ အေျချပ ဇယား (Joint Monitoring  Committee  Structure) (ပူးတဲြ) ႏွင့္ ပူးတြဲ ေစာင့္ၾကည့္ ေရးတြင္ ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ အေျခခံမူ () ခ်က္ႏွင့္ စည္းကမ္းခ်က္ (၁၈) ခ်က္တို႔ ပါ၀င္သည့္ (ပူးတြဲ) ကို အေျခခံ၍ အေသးစိတ္ စီမံခ်က္ (Operational Plan) ခ်မွတ္ ႏိုင္ရန္ ႏွစ္ဖက္ နည္းပညာ အေထာက္အကူျပဳ အဖြဲ႔မ်ား အေနျဖင့္ ဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ သြားမည္။

() ပဋိ ပကၡေၾကာင့္ ပံုမွန္ သြားလာ ႏိုင္မွဳ မရွိေသာ အမ်ား ျပည္သူ အသံုးျပဳသည့္ လမ္းမ်ားႏွင့္ အေရး ပါေသာ လမ္းမ်ား၊ ပံုမွန္ ျပန္လည္ သြားလာ ႏိုင္ေရး ႏွစ္ဖက္ ညွိႏွဳိင္း၍ အျမန္ ဖြင့္လွစ္ သြားရန္ သေဘာတူသည္။

() ေကအိုင္အို အေနျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ ရွိသူ မ်ားႏွင့္ႀကိဳတင္ ညွိႏွဳိင္းၿပီးျပည္သူ မ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ျခင္းမ်ား (Public Consultation) ျပဳလုပ္ရန္ သေဘာ တူသည္။

() ေရွ႔လုပ္ငန္း စဥ္မ်ားကို ႏွစ္ဖက္ အလုပ္အဖြဲ႔ (Technical Team) မ်ားက ဆက္လက္ ညွိႏွဳိင္း ေဆာင္ရြက္ ရန္ႏွင့္ေနာင္ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲ မ်ားကို အျမန္ဆံုး က်င္းပ ႏိုင္ရန္ ႏွစ္ဖက္ ညွိႏွဳိင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ သေဘာ တူသည္။

ဤကဲ့ သို႔ေသာ သေဘာ တူညီခ်က္မ်ဳိး ရရွိရန္ပီးခဲ့သည့္ ေမလ ကုန္ပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေ႐ႊလီၿမိဳ႔၌ က်င္းပသည့္ ႏွစ္ဖက္ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး ပြဲတြင္လည္း KIO ဘက္က ေတာင္းဆို တင္ျပ ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ႏိုင္ငံတကာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အသိသ က္ေသ ထား႐ိွေရးကို အစိုးရ ဘက္က လက္မခံ ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ သေဘာတူ ႏိုင္ခဲ့ျခင္း မ႐ိွခဲ့ဟု ဆိုပါသည္။

ယင္း ေအာက္တိုဘာ (၈ ရက္မွ ၁၀ ရက္ေန႔ အထိ) ၃ ရက္ၾကာ ေဆြးေႏြး ပြဲသို႔ KIO ဖက္မွ  ဦးဆြမ္းလြတ္ဂမ္ ဦးေဆာင္ေသာ ကခ်င္ျပည္ လြတ္လပ္ေရး အဖြဲ႕ (KIO) ကိုယ္စားလွယ္ (၈) ဦးႏွင့္ ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္မင္း ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရ၏ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္း ေကာ္မတီအဖြဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ (၁၇) ဦး တို႔ တက္ေရာက္ ခဲ့ပါသည္။

သေဘာ တူညီခ်က္ အရ ႏိုင္ငံေရး ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး ပြဲမ်ား က်င္းပ ႏိုင္ေရး အတြက္ တႏိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး အခမ္း အနား က်င္းပသည့္ စီမံ ခ်က္မ်ား ေပးပို႔ျခင္း၊ ေဆြးေႏြး ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ ျခင္းကို အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ မ်ားမွ ေဆာင္႐ြက္ မည္ဟု သေဘာတူ ထားခဲ့သည္။

အလားတူ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ ထိုးပြဲ အေပၚ ဘုံ သေဘာ တူညီမႈ ရ႐ိွရန္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ား ညီလာခံ တရပ္ က်င္းပရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း  KIO ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔၏ ေတာင္းဆို ထားခ်က္ကို လည္း အစိုးရ ဖက္က သေဘာတူ ခဲ့ပါသည္။ 

KIO ႏွင့္ အစိုးရ တို႔သည္ ႏွစ္ဖက္ တိုက္ပြဲမ်ား ေလွ်ာ့ခ် ႏိုင္ရန္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမလ ကုန္ပိုင္းတြင္ ပထမ အႀကိမ္ အျဖစ္ သေဘာ တူညီခ်က္ (၇) ခ်က္ ရရွိ ခဲ့ပါသည္။ ယင္း သေဘာ တူညီခ်က္ မ်ားကို ျပန္လည္ သံုးသပ္ ႏိုင္ရန္ ယခု ဒုတိယ အႀကိမ္ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြး ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ဤ အေျခ အေနသို႔ ေရာက္ရွိရန္ KIO ႏွင့္ အစိုးရ ကိုယ္စားလွယ္ တို႔သည္ တရားဝင္ (၁၀) ႀကိမ္ႏွင့္ အလြတ္ သေဘာ (၅) ႀကိမ္ ခန္႔ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြး ခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။ KIO သည္၁၉၉၄ ခုႏွစ္တြင္ အစိုးရ အဖြဲ႔ႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲခဲ့ ၿပီး အစိုးရ၏ နယ္ျခား ေစာင့္တပ္ အစီ အစဥ္ေၾကာင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇြန္လတြင္ အတိုက္အခိုက္ ခံရ ပါသည္။ ဤတိုက္ခိုက္ မွဳေၾကာင့္  စစ္ေျပး ဒုကၡ သည္ေပါင္း (၁) သိန္းေက်ာ္ ျဖစ္ေပၚ ခဲ့ရ ပါသည္။

No comments:

Post a Comment

Comment မ်ားကုိ စီစစ္ျပီး တင္ေပးပါမည္။ မုိက္ရုိင္းေသာ၊ လူသားမဆန္ေသာ Commet မ်ား တင္မေပးပါ။