Wednesday, July 3, 2013

LACHYUM

(Jinghpawkasa)

Ndai ten hta Myen asuya gaw rawt malan hpung ni yawng hpe shamyit kau lu na matu shanhte lu ai hpaji hte n-gun atsam ma hkra lang nna nji nmu shakut nga ai ten rai malu ai. Byin pru wa na mahtai gaw shanhte a hkum hpe yihku shatai la nna hpang jahtum na yihku a wan hkru ai LACHYUM de gale wa na masa nga ai.


Myen asuya hpe mungmasa hku ninghkap nga ai NLD party nga ai. Raitimung, ndai ten na masa hta hkan nna hpyendap n lawm ai mungmasa a masing langai hte sha asuya hpe shingjawng lu na matu grai naw yak na re. UNFC gaw mungmasa hte hpyen masa pawng ai n-gun hte asuya hpe ninghkap nga ai uhpung kaba re. Dai majaw asuya gaw UNFC hpung shang langai hpra hpe mahkrun amyu myu hku nna hkalem la nhtawm, maga mi de rai jang gaw KIO hpe UNFC kaw nna gara hku mala shapraw kau na matu shakut nga ai ten re.

Ta tut daw kaw, ndai July shata laman Myenmung ting hta ngwi pyaw simsa wa lu hkra rawt malan hpung ni yawng hpe Nepyitaw kaw zuphpawng kaba woi hpawng na lam policy kaba hku nna woi garu nga ma ai. Kaja sha nga yang dai zawn re ai masing kaba awngdang wa lu na matu atsang langai a hpang langai hkyen lajang tawn ai npawt nhpang masing langai mung rai n-galaw tawn ma ai. Ndai zawn re ai ladat gaw KIO hpe lawan ladan gap hkat jahkring lam myit hkrum wa na matu ladat amyu myu hte shama jahkrit la ai sha rai malu ai. Atsawm hkaja yu yang KIO hte Wunpawng Myusha ni gaw mungdan simsa ngwi pyaw wa na hpe na chying ra sharawng ai ni hkrai rai ma ai. Raitim, shanglawt lu ai shani kaw na dai ni du hkra maw sha katut wa sai majaw ya gaw WP myusha ni a shawng lam matu hkam dahka lam shawng lu ra ai.

KIO gaw masing kaba langai dawdan na rai yang mungmasha myitsu salang ni hte hkut hkut nai nai jahkrup nna dawdan wa masai. Dai hte maren 1994 ning hta gap hkat jahkring na matu mung myitsu salang ni hte shawng jahkrup ma ai. 17 ning tup gap hkat jahkring tawn ai hpang Myen hpendap gaw mara kata kaw KIO hpe aloi ali zing la lu na shadu nna shang gasat wa ma ai. Dai zawn re ai mahkrum madup hta la kap nna ya kalang bai gap hkat jahkring na ngu ai gaw, 1994 ning hta myit hkrum tawn ai hpe shadik shatup ya ra na hta n-ga, du na ra ai aten galu hta rawt malan hpung ni yawng a matu hkam dahka lam nga ai npawt nhpang gaw-de tawn lu ai sha n rai yang gaw ahpa atang yu tawt kau nna shanyam ai, jahkrit shama ai ladat a ntsa e, mungmasha ni hku nna mung, KIO hku nna mung, myit hkrum ya na n shadu ai.

President Thein Sein gaw New York kaw du ai shaloi, Myenmung ting ngwi pyaw simsa nga sai lam, hpyen naw gasat nga ai gaw KIO hpung langai sha ngam sai hta n-ga, Wunpawng Myusha ni gaw KIO hpe madi shadaw ai lam n nga masai. Raitimung KIO gaw myit ja nna shanhte ra sharawng ai hku myidi chyip rai naw gasat nga ma ai lam sa tsun wa sai. Myenmung de bai du wa ai shaloi rai jang, democracy hte federalism lam bawng jahkrup la lu na matu 1947 ning na Pinlung myit hkrum zuphpawng hta grau kaba ai zuphpawng woi galaw na lam tsun wa sai. Shwe Man mung, federalism gaw garan pru na matu n rai. Mungdan kata kaw myit hkrum kahkyin gumdin lam grau kaba wa na matu npawt nhpang rai nna mungdaw ningbaw ni hpe mungmasa lam tek jum ai hta n-gun grau ja shangun na re lam bum nga masha ni hte rawt malan hpung ni hpe jahkrit shama ai hte maren, maga mi hku nna gaw asan sha shanyam bang wa nga ma ai.

Kaja sha nga yang, shanglawt lu ai shani kaw nna dai ni du hkra Myen asuya gaw mungmasha ni a ntsa magyi magaw matse labye re ai akyang hte sha uphkang wa ma ai majaw mungdan gaw dingyang grit nem wa sai. Dai ni gaw simani ai ladat hte matse labye re ai ladat hpe kayau gaya lang nna mungdan kata na masha ni hte maigan masha ni hpe myit ung-ang shangun ai ladat nnan galai lang nna rawt malan hpung ni law malawng hpe myit mada lam amyu myu jaw let shanyam la nga ma ai.

Myen asuya a lagaw kaw tsap nna sung sung myit maram yu yang mu lu ai ladat 2 gaw, (1) Prat tup jahkrit maw sha wa sai ladat hte awngdang lu hkra matut galaw na. (2) Myit kya ai rawt malan hpung ni hpe shanhte a sumbu kaw masawm bang tawn nna, hkalem la n lu ai uhpung ni hpe gaw kaba htum ai hpang jahtum majan gasat ai masing, yihku a wan hkru hte ginchyum dat la na matu hkyen lajang nga ma ai. Myen asuya a shingdu lam hpe maram yu yang, n-gup gaw tara ai lam tsun nhtawm ta tut daw kaw matse labye ai ladat lang nga ma ai. Shing rai majan poi kaw dang la na masing hpe lata tawn da chyalu rai na ma ai.

Shing re ai masa hta hkan nna Myutsaw Mungtsaw hpu nau ni hte rawt malan hpung ni gaw yen nlu ai masing kaw shang lawm nna awngpadang dip la lu na matu hkyen lajang magang ai gaw madung rai na re ngu mu ai lam tang madun dat ai law.

Hpauk Htan

No comments:

Post a Comment

Comment မ်ားကုိ စီစစ္ျပီး တင္ေပးပါမည္။ မုိက္ရုိင္းေသာ၊ လူသားမဆန္ေသာ Commet မ်ား တင္မေပးပါ။