Monday, June 24, 2013

ဦးသိန္းစိန္ နားရမယ့္အခ်ိန္ကုိ တရုတ္ CPI ေမွ်ာ္လင့္ေန

(ဧရာ၀တီ)

သမၼတဦးသိန္းစိန္က ျမစ္ဆံုေရကာတာစီမံကိန္းကုိ သူ သမၼတသက္တမ္း ကုန္ခ်ိန္အထိ ရပ္ဖုိ႔ ေျပာထားပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ တရုတ္ ႏုိင္ငံ CPI  ကုမၼဏီကလည္း သမၼတသက္တမ္း ကုန္ေအာင္ ေစာင့္ေနပါတယ္ တ့ဲ။
ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဧရာဝတီကုိ ေရာက္လာတ့ဲ ေပးစာတေစာင္မွာ ဖတ္ပါ -


CPI အရာရိွႀကီးမ်ားသည္  (ဇြန္လ၊ ၁၄ ရက္၊ ၂၀၁၃) ရက္ေန႔က  ျမစ္ဆံုေရကာတာတည္ေဆာက္ရာေနရာသုိ႔ သြားေရာက္ ေလ့လာၾကသည္။
ေအာင္ျမင္သာေက်းရြာရိွ ႏွစ္ျခင္းဘုရားေက်ာင္း ေကာ္မတီအဖြဲ႔ႏွင့္ အတူ သြားေရာက္ၾကည့္ရႈျခင္း ျဖစ္သည္။

အသင္းေတာ္ေကာ္မတီ၀င္ ဆရာမရစ္ေဘာက္ဆန္႔က CPI ႏွင့္ အစိုးရအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားသည့္ စာခ်ဳပ္ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေမးျမန္းခဲ့သည္။


CPI က ယခုအခ်ိန္တြင္ အစိုးရအေနနဲ႔ စာခ်ဳပ္အား ပယ္ဖ်က္လို႕မရႏိုင္ေၾကာင္း၊ အကယ္၍ စာခ်ဳပ္သေဘာတူညီမႈကို ကတိဖ်က္ခဲ့မည္ဆိုလွ်င္လည္း ႏိုင္ငံတကာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအားျဖင့္ ျပန္္လည္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေၾကာင္း ျပန္လည္ ေျဖၾကားခဲ့သည္။

သို႕ေသာ္ သမၼတႀကီးက စာခ်ဳပ္အား ဖ်က္မည့္အေၾကာင္းမေျပာဘဲ ယာယီ ရပ္ဆိုင္းမည္ဟုသာေျပာေသာေၾကာင့္ သမၼတ သက္တမ္းကုန္မည့္ ရက္ကိုသာေစာင့္ေနရေၾကာင္း ေဒသခံမ်ားအား ေျပာခဲ့သည္။

ေအာင္ျမင္သာေက်းရြာအတြက္ လုပ္ေဆာင္ေပးထားေသာ အိမ္ယာမ်ားကုိ ေနာက္ဆက္တဲြ ကူညီမည့္ အစီအစဥ္ ရိွမရိွ  ေဒသခံ ဆရာမ ေဒၚရြယ္ေတာင္ ေမးျမန္းခ့ဲသည္။ 

 

ဆက္လက္ကူညီစရာအေၾကာင္းမရွိပဲ ေစတနာသက္သက္ေၾကာင့္သာ အခုလိုကူညီေထာက္ပံ့ေပးခ့ဲသည္၊
ထို႕ျပင္ အခုေဆာက္လုပ္ေပးထားသည့္ အိမ္ယာမ်ားသည္ နဂိုအိမ္ထက္ႀကီးေအာင္ေဆာက္ထားေပးသည္၊
ထိုအိမ္မ်ား ပ်က္စီးခ်ဳိ႕ယြင္းလာရျခင္းမွာ အိမ္ယာမ်ား ေဆာက္လုပ္ခ်ိန္တြင္ လူႀကီးမ်ား ျမန္ျမန္ေဆာက္လုပ္ေပးရန္ တြန္းအားေပးမႈေတြေၾကာင့္ Asia World က သစ္စိုမ်ား အျဖင့္ အခ်ိန္ေလာက္မႈမရွိဘဲ  ျမန္ျမန္ေဆာက္လုပ္လိုက္ရျခင္းျဖစ္ေၾကာင့္ျဖစ္သည္၊ သို႕ေသာ္ Asia World က ႀကိဳးစားၿပီး ျပန္လည္ျပဳျပင္ေပးေနသည္ဟု CPI မွ ေျပာသည္။

ေရကာတာစီမံကိန္းႀကီးသည္ ေဒသခံမ်ား ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးအတြက္ အေရးပါေၾကာင္း၊  မိမိတို႕ (CPI) အေနျဖင့္ ျမစ္ဆံုေရကာတာႀကီး ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္  ႀကဳိးစားေနေၾကာင္းလည္း ေျပာၾကားခ့ဲသည္။   



ဆက္စပ္သတင္း
 (၂၀၁၁ ခုႏွစ္က အင္တာဗ်ဴး)

ျမစ္ဆံုဆည္ စီမံကိန္း ရပ္တန္႔ထားမႈ CPI ဥကၠ႒ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး 

 ျမန္မာသမၼတ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ျမစ္ဆံုဆည္ စီမံကိန္းကို သူ႔အစိုးရသက္တမ္း ၅ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ဆိုင္းငံ့မယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့့ ေသာၾကာေန႔က လႊတ္ေတာ္မွာ မေၾကညာမီ မိမိတို႔ ကုမၸဏီအား တစံုတရာအေၾကာင္းၾကားျခင္း လံုးဝမျပဳလုပ္ခဲ့လို႔ အင္မတန္ အံ့အားသင့္ခဲ့ရေၾကာင္း China Power Investment Corporation (CPI) ဥကၠ႒ မစၥတာ လူက်ိရူိ (Lu Qizhou) က တ႐ုတ္ႏုိင္ငံပိုင္ China Daily သတင္းစာႀကီးကို မေန႔က ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ CPI ဟာ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းမွာ ေဒၚလာ သန္းေထာင္ခ်ိီ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထားတဲ့ တ႐ုတ္အစိုးရပိုင္ ကုမၸဏီ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၀၆ ခုႏွစ္က CPI နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လွ်ပ္စစ္ဝန္ႀကီးဌာန အမွတ္ (၁)၊ ေအးရွားေဝါလ္ကုမၸဏီတို႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီး အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၃၆၀၀ ကုန္က်မယ့္ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းအပါအဝင္ ေမခမလိချမစ္ေပၚရွိ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆည္ ၇ ခု အတြက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏ စုစုေပါင္း အေမရိကန္ေဒၚလာဘီလီယံ ၂၀ ေလာက္ရွိပါတယ္။

ဒီစီမံကိန္းေတြအတြက္ ေငြအလံုးအရင္း ျမွဳပ္ႏွံထားတာေၾကာင့္ စီမံကိန္းကို ဆက္လက္ၿပီး သတ္မွတ္ကာလအတိုင္း ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း၊ စီမံကိန္းကို ရပ္တန္႔လိုက္ပါက “တ႐ုတ္ျပည္နဲ႔ ျမန္မာျပည္” ႏွစ္ႏုိင္ငံလံုး မေဖာ္ျပႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဆံုးရူံးမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႔ရမွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာအစိုးရဖက္က စီမံကိန္းအတြက္ ေခ်းေငြ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအရ ပိုက္ဆံမ်ားလည္း ရယူထားၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒါ့ေၾကာင့္ ယခုလို ရပ္တန္႔လိုက္ျခင္းအတြက္ ျမန္မာဘက္မွ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ျပႆနာမ်ားရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေၾကာင္း မစၥတာလူက်ိရူိက ေျပာထားပါတယ္။

 

CPI ဥကၠ႒ လူက်ိရိႈ (ဓာတ္ပံု - ဘလြန္းဘာ့ဂ္)

ေမး။ ျမန္မာအစိုးရက ေဆာက္ေနဆဲ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကို ရပ္လိုက္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဘယ္လိုကေနဘယ္လို ျဖစ္သြားတာပါလဲဆိုတာ ရွင္းျပေပးပါလား။

ေျဖ။ က်ေနာ္လည္း မီဒီယာေတြကတဆင့္ ၾကားတာပါပဲ။ ၾကားလိုက္ေတာ့ လံုးဝအံ့ၾသသြားတယ္။ ဒီလို "ဆိုင္းငံ့" တယ္လို႔ မေၾကညာခင္ ျမန္မာဘက္က က်ဳပ္တို႔ကို ဘာဆိုဘာမွ အေၾကာင္းၾကားတာ မဟုတ္ဘူး။ က်ေနာ္တို႔ CPI ရယ္ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ လွ်ပ္စစ္ဝန္ႀကီးဌာန အမွတ္ (၁) ရယ္၊ ျမန္မာကုမၸဏီ ေအးရွားေဝါလ္ရယ္ ၂၀၀၆ ဒီဇင္ဘာထဲက သေဘာတူညီမႈ သဝဏ္လႊာထိုးထားတာပါ။ ဒီလိုထိုးထားတဲ့ အခ်ိန္ကစၿပီး CPI ဟာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အျပန္အလွန္ေလးစားတဲ့မူ၊ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အက်ဴိးစီးပြားယွဥ္ၿပီး လုပ္ကိုင္တဲ့မူ၊ သူ႔ေရာကိုယ္ပါ အက်ဳိးရလဒ္ ထြက္ေစမယ့္ မူဝါဒသေဘာထားေတြကို အစဥ္တစိုက္က်င့္သံုးခဲ့တာပါ။

ျမန္မာနဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ကိုင္တာမို႔ တ႐ုတ္-ျမန္မာႏိုင္ငံ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ ဥပေဒေတြ စည္းမ်ည္းစည္းကမ္းေတြကို တေသြမတိမ္းလိုက္နာခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္တို႔ တာဝန္ရွိတဲ့ကိစၥမွန္သမွ် ျဖည့္ဆည္းခဲ့တာပဲ။ ႏိုင္ငံတကာစံခ်ိန္နဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ လုပ္ငန္းပိုင္ဆိုင္ရာ Build-operate-transfer (BOT) အတိုင္းလုပ္ခဲ့တာပဲ။ ျမန္မာနဲ႔ တ႐ုတ္အစိုးရႏွစ္ဖက္ ျမန္မာျပည္မွာရွိတဲ့ ေရစြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ေတြကို ပူးတြဲေဖာ္ေဆာင္လုပ္ကိုင္ရန္ဆိုၿပီး ၂၀၀၉ မတ္လက မူေဘာင္ခ်မွတ္လက္မွတ္ထိုးၿပီးေတာ့ ဒီဧရာဝတီျမစ္ အထက္ဖက္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းကို CPI က လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အတိအလင္း ေဖာ္ျပထားတာပဲ။

ေနာက္ၿပီးက်ေနာ္တို႔က ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲ ေရအားလွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ဆိုင္ရာ ဒီဇိုင္းဆြဲတဲ့တကၠသိုလ္ေတြ၊ သုေတသနဌာနေတြ၊ အႀကံေပးအဖြဲ.အစည္းေတြ၊ တ႐ုတ္ျပည္က ဂုဏ္သိကၡာရွိ ပညာရွင္ေတြကို (ဒီျမစ္ဆံုအပါအဝင္) ဧရာဝတီျမစ္ အထက္ဖက္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ အစီအစဥ္ဆြဲတာေရာ၊ ဒီဇိုင္းေရာ၊ အေသးစိတ္ေလ့လာမႈအတြက္ေရာ၊ စီမံကြပ္ကဲဖို႔အတြက္ေရာ ေခၚယူခဲ့တာပဲ။ Changjiang Institute of Survey, Planning, Design and Research ဆိုရင္ ဒီစီမံကိန္း အစီအစဥ္ခ်ဖို႔အတြက္ေရာ ဒီျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္း ဒီဇိုင္းဆြဲဖို႔အတြက္ေရာ တာဝန္ယူလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဌာနဟာ တ႐ုတ္ျပည္က Three Gorges ဆည္ႀကီးကို ဒီဇိုင္းခ်ေပးခဲ့တာမို႔ပါ။

ေနာက္ က်ေနာ္တုိ႔ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကို လုပ္ၿပီဆိုေတာ့လည္း ျမန္မာအစိုးရ လွ်ပ္စစ္ဝန္ႀကီးဌာန အပါအဝင္ သက္ဆိုင္ရင္ပညာရွင္ေတြ၊ ကြ်မ္းက်င္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဝိုင္းဝန္းၿပီး နည္းပညာဆိုင္ရာမွတ္တမ္းေတြ၊ ေလ့လာမႈေတြ အတူတကြ ေဆြးေႏြးသံုးသပ္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆည္ေဆာက္လုပ္ဖို႔ ေထာက္ခံတဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြအျပင္ ဒါနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ ဥပေဒဆိုင္ရာ အေထာက္အထားစာရြက္ေတြ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ဖက္စပ္လုပ္ေဆာင္မယ့္ လက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ သက္ေသစာတမ္းေတြ၊ စီးပြားေရးလိုင္စင္ေတြ၊ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြ၊ လုပ္ကိုင္ခြင့္ေတြ၊ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ တရားသူႀကီးရဲ႕အျမင္ေတြ ဒါေတြအားလံုး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ နည္းဥပေဒသေတြနဲ႔ တေသြမတိမ္း ကိုက္ညီေအာင္လုပ္ခဲ့တာပါ။ ဒီႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလကတင္ အခုသမၼတျဖစ္ေနတဲ့ ဦးသိန္းစိန္ဟာ ယခင္အစိုးရရဲ႕ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္နဲ႔ ဆည္ေဆာက္တဲ့ေနရာကိုလာၿပီး ဒီစီမံကိန္းႀကီးကို အရွိန္အဟုန္ျမွင့္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ကို လာေျပာသြားေသးတာ။ အခု ဒီစီမံကိန္းႀကီးကို ျဗဳန္းဆို ဆုိင္းငံ့လိုက္ၿပီ ဆိုတာကေတာ့ တကယ္ နားမလည္ႏိုင္စရာဘဲ။ ဆုိင္းငံ့တယ္ဆိုတဲ့သေဘာက ေဆာက္ေနတာေတြ ရပ္လိုက္ၿပီလို႔ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ထြက္ရင္ေတာ့ ဒါဟာ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေစေတာ့မွာပဲ။

ေမး ။ CPI က ဘယ္လိုကေနဘယ္လို ဒီျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္းမွာ သြားလုပ္ကိုင္ျဖစ္တာလဲ။ အခု ဆည္ေဆာက္လုပ္ေနတဲ့ အေျခအေနကေရာ၊ ေနာက္ၿပီး တကယ္လို႔ ရပ္ဆိုင္းလိုက္ၿပီဆိုရင္ ဘယ္လိုအက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာမလဲ။

ေျဖ ။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆိုတာဗ်ာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္မွာဆိုရင္ နည္းပညာအရေရာ သိပ္ကိုအဆင္ေျပၿပီး စီးပြားေရး တြက္ေခ်ကိုက္မႈအရပါ သိပ္ကိုအသံုးဝင္တဲ့ စြမ္းအင္ပါ။ ဖြံ႔ျဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကို ေဖာ္ထုတ္အသံုးခ်မႈက ၆၀ % အထက္၊ အေမရိကႏိုင္ငံဆုိရင္ ၇၂ %၊ ဂ်ပန္မွာဆိုရင္ ၆၇%၊ ျပင္သစ္မွာဆိုရင္ ၉၀ %၊ အီတလီမွာ ၉၅ %၊ ေနာ္ေဝ မွာဆိုရင္ ၆၀ % အထက္မွာရွိေနတာပါ။ အခုက်ေနာ္တို႔ တ႐ုတ္ျပည္မွာဆိုရင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈႏႈန္းက ၅၀ % ရွိၿပီ။ ၂၀၂၀ မွာဆိုရင္ ၇၅ % အထက္ေရာက္ဖို႔ရွိတယ္။

ျမန္မာျပည္ရဲ႕ စုစုေပါင္း ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ အရင္းအျမစ္ပမာဏက ၁၀၀ ဂစ္ဂါဝပ္ေလာက္ရွိေတာ့ ဒီႏိုင္ငံဟာ ကမၻာမွာဆိုရင္ ေရအားအရင္းအျမစ္ အင္မတန္ေပါၾကြယ္ဝတဲ့ ရွားရွားပါးပါးႏိုင္ငံတႏိုင္ငံပါပဲ၊ ဒါေပမယ့္ အခုဒီႏိုင္ငံမွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္အသံုးခ်မႈက ၂. ၄၅ % ေလာက္ပဲရွိေတာ့ သူရွိတဲ့ေရအားအရင္းအျမစ္နဲ႔ ႏွႈိင္းယွဥ္မယ္ဆို အဆမတန္ နည္းေနတာပဲ။ ထုတ္သံုးလို႔ရမယ့္ အရင္းအျမစ္က အမ်ားႀကီးကို ပိုလွ်ံေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ အခုက်ဳပ္တုိ႔လုပ္တဲ့ ဧရာဝတီျမစ္အထက္ဘက္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းဆိုရင္ တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္နဲ႔လည္းနီးတယ္။ ေနာက္ၿပီး ရလာတဲ့ လွ်ပ္စစ္က ျမန္မာျပည္ စက္မႈဖြံ႔ျဖိဳးေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳရံုတင္မကဘူး၊ တ႐ုတ္ျပည္အတြက္လည္း သဘာဝကိုမထိခိုက္တဲ့ စြမ္းအင္ကိုလည္း ရရွိႏိုင္တယ္။ ဒါေတြအေပၚ တြက္ဆၿပီး သူေရာကိုယ္ေရာ ႏွစ္ဦးနွစ္ဖက္အက်ဳိးျဖစ္ေစမယ့္ ဒီစီမံကိန္းႀကီးမွာ ရင္းႏွီးလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တာပဲျဖစ္တယ္။



အခုအားလံုး ပူပန္ေနတဲ့ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းက ဧရာဝတီျမစ္ဝွမ္းမွာ အႀကီးဆံုး ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းပဲ။ ဒါကို က်ေနာ္တို႔ ၂၀၀၉ ဒီဇင္ဘာမွာ စေဆာက္တယ္။ ျမစ္ဆံုေဒသမွာရွိတဲ့ ေဒသခံေတြကိုလည္း ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းတာ ၿပီးသြားပါၿပီ။ ဆည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ျပင္ဆင္တဲ့လုပ္ငန္းေတြ (ဆည္အတြက္ လမ္းေတြ၊ ေရ၊ မီး၊ ဆက္သြယ္ေရး၊ လုပ္ငန္းခြင္အတြက္ ေျမေတြညိွတာေတြ) အားလံုး အရွိန္အဟုန္အျပည့္နဲ႔ စခဲ့ၿပီးေနၿပီ။ လုပ္ငန္းခြင္အတြက္လုိအပ္တဲ့ ေရသန္႔စင္တဲ့ စက္ရံုေတြ၊ ေလာင္စာဆီ သိုေလွာင္ေရးရံုေတြ ေတာ္ေတာ္ေတာင္ ၿပီးစီးေနပါၿပီ။ ေဆာက္လုပ္မယ့္ ဆည္ေအာက္ပိုင္းက ဧရာဝတီျမစ္ကူးတံတား တခုဆိုရင္ ေဆာက္ေနဆဲ တန္းလန္းပါ၊ ေနာက္ၿပီး ဆည္အတြက္ ေရထြက္ေပါက္ အဓိကလမ္းေတြ၊ ေရလႊဲစနစ္ေတြဆိုရင္လည္း စေတာင္စၿပီးေနပါၿပီ။

ဆည္အေကာင္အထည္စေဖာ္တဲ့ ကာလကေနၿပီး ေငြေတြလည္း အေျမာက္အျမား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထားတာပါ။ ဆိုေတာ့ ဒါႀကီးကို ဆိုင္းငံ့လိုက္ၿပီဆိုရင္ ဆံုးရူံးမႈက တိုက္ရိုက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံထားတာေတြ၊ ေငြေၾကးအသံုးစရိတ္ေတြထက္မက ပိုပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းကို ကန္ထရိုက္ယူထားတဲ့ သူေတြကလည္း စီမံကိန္းပ်က္သြားတဲ့အတြက္ ေငြေၾကးေတာင္းခံမႈေတြ၊ သတ္မွတ္ထားတဲ့ လွ်ပ္စစ္ မထုတ္လုပ္ႏိုင္ေတာ့မွာေတြ၊ ဒီျမစ္ဆံုဆည္နဲ႔အတူေဆာက္တဲ့ တျခားဆည္ေတြအတြက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ အဆမတန္ တက္လာမယ္ အစရွိသျဖင့္ ျပႆနာေတြအမ်ားႀကီး ရင္ဆိုင္ရမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆည္ ၇ ခုပါဝင္တဲ့ ဒီဧရာဝတီ ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းႀကီးဟာ အခ်ိန္မီၿပီးစီးေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ အက်ဳိးဆက္အေနနဲ႔ တ႐ုတ္ေရာ ျမန္မာေရာ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုး တုိင္းတာလို႔မရႏိုင္တဲ့ ဆံုး႐ံႈးမႈႀကီးေတြ ရင္ဆိုင္ရေတာ့မယ္။ ဒီႏွစ္ဆန္းပိုင္းက ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္ရၿပီး ဟုိဘက္ဒီဘက္ သက္ဆုိင္ရာ ဘဏ္ေတြက တ႐ုတ္ယြမ္ေငြနဲ႔ ေငြေခ်းစာခ်ဳပ္ သေဘာတူညီခ်က္လုပ္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာဘက္က ဒီေငြေတြျပန္ဆပ္ဖို႔ အာမခံတဲ့သေဘာနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ျမစ္ဆံုဆည္မံကိန္းမွာ သူတို႔လည္း ရွယ္ယာဝင္ထည့္တယ္။

ေနာက္ၿပီး ဒီေခ်းေငြစာခ်ဳပ္အရ ေငြေတြျပန္ဆပ္ဖို႔ အဓိက အရင္းအျမစ္အေနနဲ႔ ျမန္မာဘက္က ဒီဆည္ကေနရမယ့္ ေငြေၾကး အက်ဳိးအျမတ္ေတြကို ၾကိဳယူထားတာလည္းရွိတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္းႀကီးသာ ဆိုင္းငံ့လိုက္ၿပီဆိုရင္ ပထမလုပ္ထားတဲ့ ေငြၾကးစာခ်ဳပ္ သေဘာတူညီခ်က္တိုင္း ပိုက္ဆံေတြျမန္မာဘက္က ျပန္ေပးႏိုင္ဖို႔ အႀကီးအက်ယ္ အခက္ေတြ႔မွာပါ။

က်ေနာ့္အျမင္ေတာ့ ဒီဆည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ ႏွစ္ႏို္င္ငံလံုးက လံုေလာက္တဲ့ သိပၸံဆိုင္ရာေလ့လာမႈေတြကို သက္ေသျပႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ျပည့္ျပည့္ဝဝ ေလ့လာခဲ့ၿပီးတဲ့အတြက္ ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာေတြ ေသခ်ာက်က်နန လုပ္ေဆာင္ထားတဲ့အတြက္ ဒီျမစ္ဆံုဆည္မံကိန္းႀကီးဟာ သမိုင္းရဲ႕အစမ္းအသပ္ကို ေသခ်ာေပါက္ ခံႏိုင္မယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ မဆုတ္မနစ္ အားထုတ္ၾကမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒီစီမံကိန္းႀကီး လ်ာထားတဲ့ ကာလအတိုင္း ေခ်ာေခ်ာေမြ႔ေမြ႔ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ဆက္လက္လုပ္ကိုင္သြားႏိုင္မယ္။ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ အက်ိဳးရွိၿပီး သူေရာကိုေရာ အက်ဳိးရွိတဲ့ ရလဒ္ (win-win result) ေတြ စစ္စစ္မွန္မွန္ ေပၚထြက္လာမယ္လို႔ က်ေနာ္ အခိုင္အမာေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

ေမး ။ ဒီျမစ္ဆံုစီမံကိန္းဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအတြက္ပဲ စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ ရလိမ့္မယ္ဆိုၿပီး တခ်ိဳ႕ေရးတာေတြလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာေျပာခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ ။ ဒီအျမင္ဟာ တက္တက္စက္ လြဲတဲ့အျမင္ပါ။ ဒီလိုမွားတဲ့အျမင္ကို ဆုပ္ကိုင္ထားတဲ့သူေတြက ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေနကို နားမလည္သူေတြရွိသလို တခ်ဳိ႕ေတြကလည္း တမင္ ေစတနာဆိုးေတြ၊ မေကာင္းတဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ေျပာဆိုေနၾကသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဆည္အတြက္ အေျခခံအေဆာက္အအံုေတြ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာမွာ Build-operate-transfer ကုိ အေကာင္အထည္ေဖာ္တာ ႏိုင္ငံတကာမွာထံုးစံပါ။ ဒီ အေျခခံအရ ဧရာဝတီျမစ္ညာအထက္ပိုင္း ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္း ၿပီးစီးတာနဲ႔တျပိဳင္နက္ CPI ဟာ ဒီစီမံကိန္း ႏွစ္ ၅၀ တိုင္ လည္ပတ္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္တာနဲ႔ ဒီစီမံကိန္းကို ျမန္မာထံ အခမဲ့လႊဲေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။ တိုက္ရိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း သြယ္ဝိုက္ၿပီးေတာ့ေသာ္လည္းေကာင္း ဧရာဝတီျမစ္ညာအထက္ပိုင္း ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးအရွိန္အဟုန္ တိုးတက္ဖို႔ သိသိသာသာ အေထာက္အကူျပဳၿပီး ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကိုလည္း အင္မတန္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္မွာပါ။

ဒီဆည္စီမံကိန္းႀကီး တခုလံုးၿပီးလို႔ တိုက္ရိုက္စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္အေနကေတာ့ ျမန္မာျပည္ဟာ အခြန္ကတဆင့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၄ ဘီလီယံ ရမွာတင္မကဘူး၊ လွ်ပ္စစ္အလကားရမယ္၊ ထြက္လာတဲ့ လွ်ပ္စစ္ေရာင္းလို႔ရတဲ့ ပိုက္ဆံေတြလည္း ခြဲေဝၾကရဦးမယ္။ ႏွစ္ ၅၀ အတြင္း CPI က ျမဳပ္ႏွံလိုက္လို႔ရလာတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ထက္ အဆမတန္ ျမန္မာဘက္က ရဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဆည္ရဲ႕ ဒီဇိုင္းသက္တမ္းက အႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ဆိုေတာ့ အႏွစ္ ၅၀ ျပည့္လို႔ ဒီဆည္ကို လႊဲလိုက္ရင္ ျမန္မာဖက္က ေနာက္အႏွစ္ ၅၀ ေလာက္ဒီဆည္ႀကီးကေန အေမရိကန္ဘီလီယံ ဆယ္ဂဏန္းေလာက္ရွိတဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ရေနဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံနဲ႔ခ်ီတဲ့ တိုက္ရိုက္စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္ေရာ ဒီဆည္ကေန ျမန္မာဘက္က ရရွိဦးမွာပါ။ အေမရိကန္ေဒၚလာဆိုေတာ့ ေနာင္မွာ ေဒၚလာတန္ဖိုး က်မသြားရင္ေပါ့ဆိုတာေတာ့ နားလည္ေလာက္ပါတယ္။

ေနာက္ တိုက္ရိုက္မဟုတ္တဲ့ အက်ဳိးအျမတ္ေတြေျပာရရင္ ဒီအဆင့္ျမင့္တဲ့၊ စြမ္းအင္အမ်ားႀကီး ထုတ္ႏိုင္တဲ့ ျမစ္ဆံုေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုက ျမန္မာျပည္ရဲ႕ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား အေဆာက္အအံုကို အလ်င္အျမန္တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေပးႏိုင္ရံုတင္မကဘူး၊ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ေဆာက္လုပ္ေရး၊ တပ္ဆင္ေရး၊ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပညာရွင္ေတြကို အေျမာက္အမ်ားကို ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာ့လွ်ပ္စစ္က႑ဟာ တရွိန္ထိုး အံ့မခန္း ခုန္ပ်ံတိုးတက္သြားပါလိမ့္မယ္။ တႏိုင္ငံလံုး စီးပြားေရးေရး ဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ခိုင္မာတဲ့ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ကို ရရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္တခုက ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းၿပီးရင္ ဆည္ေအာက္ဘက္က ေရႀကီးတဲ့အႏၱရယ္ကိုလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ ကာကြယ္ၿပီးသား ျဖစ္သြားမွာပါ။ ျမစ္ကမ္းပါးတေလွ်ာက္မွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ ေဒသခံေတြ ေရႀကီးတဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ဆံုးရံႈးမႈကို ေလ်ာ့ပါးေအာင္လည္း လုပ္ၿပီးသားျဖစ္သြားမွာပါ။ ျမစ္ႀကီးနားျမိဳ႕မွာ ၅ ႏွစ္မွာ ၁ ၾကိမ္ေလာက္ ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ေရႀကီးတဲ့ဒဏ္ ခံရတဲ့အေျခအေနဟာ ဆည္ႀကီးၿပီးသြားရင္ အႏွစ္ ၂၀ မွာ ၁ ခါ ေလာက္ပဲ ေရေဘးကို ခံရတဲ့အေျခအေနကို ေရာက္သြားမယ္။
ေနာက္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔က ဆည္နဲ႔အတူ ၇၅၀ ကီလိုမီတာရွည္တဲ့ လမ္းႀကီးတလမ္းရယ္၊ ေရ၊ မိုးေလဝသ၊ ေျမငလွ်င္အေျခအေနေတြ ေလ့လာတဲ့ စခန္းေတြ ေပၚထြက္လာမယ္။ ဒီအေဆာက္အအံုေတြဟာ ေဒသခံေတြအတြက္ မုခ်မေသြ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြကို ဖန္တီးေပးၿပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ၊ အရင္းအႏွီးေတြကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္မွာမို႔လို႔ သူတို႔ရဲ႕ လူေနမႈဘဝကို ျမွင့္တင္ေပးမွာပါ။

ေနာက္ထပ္ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဆည္ေဆာက္လုပ္ေရး အရွိန္ျမင့္ျမင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အလုပ္သမား ၄၀၀၀၀ ေလာက္ လိုမွာမို႔လို႔ ေဒသခံေတြ အလုပ္ရၾကဦးမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဒီ (ဆည္ ၇ ခုအပါအဝင္) ဆည္စီမံကိန္း ေဆာက္လုပ္ေရးခြင္မွာ ျမန္မာအလုပ္သမား ၂၀၀၀ ေလာက္ရွိၿပီး ၁၄၀၀ ေလာက္က ျမစ္ဆံုဆည္ေဆာက္လုပ္ေရးမွာ ဝင္လုပ္ေနၾကတာပါ။ သူတို႔ ဒီလိုဝင္လုပ္တာေရာ ဒီဆည္လုပ္ငန္းမွာ လုပ္ေနတဲ့သူေတြအတြက္ ဝန္ေဆာင္မွဳလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေပးတာကေန ေဒသခံေတြက အေတာ္ကို သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးအဆင့္အတန္း လူေနမႈအဆင့္အတန္းေတြ တိုးတက္သြားၾကပါၿပီ။


ေမး ။ တခ်ဳိ႕လူေတြက ဒီဆည္ေဆာက္ရင္ ႀကီးမားတဲ့ သဘာဝကပ္ႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ေရႀကီးတာတို႔၊ ေျမငလ်င္လႈပ္တာတို႔ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ တကယ္ေရာ ဆည္ရဲ႕လံုျခံဳမႈက အလံုအေလာက္ရွိရဲ႕လား။

ေျဖ ။ က်ေနာ္ သိထားသေလာက္ေတာ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္မႈသမိုင္းရဲ႕ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္အတြင္းမွာ တာတမံဆည္ေတြ ေဆာက္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ေရႀကီးတာတို႔ အားျပင္းတဲ့ငလ်င္ႀကီးေတြလႈပ္တယ္ဆိုတာ ရွိကိုမရွိဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ CPI ဆိုတာလည္း ဒီတရုတ္ျပည္မွာတင္ ၁၈ ဂစ္ဂါဝပ္ ပမာဏရွိတဲ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ကို ထုတ္လုပ္ႏိုင္တဲ့ က်င့္ဝတ္သိကၡာရွိတဲ့ အႀကီးစား စြမ္းအင္လုပ္ငန္းဌာနႀကီးပါ။ ဒီျမစ္ဆံုဆည္ႀကီးရဲ႕ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရမႈကို က်ေနာ္တို႔ တကယ္အာမခံ လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒီဆည္ဒီဇိုင္းပံုစံဆြဲတာေရာ ေဆာက္လုပ္တာအတြက္ေရာ တရုတ္ျပည္မွာရွိတဲ့ ဒိတ္ဒိတ္ႀကဲ ထိပ္တန္း ေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရုံဒီဇိုင္း ပညာရွင္ေတြကို ေခၚယူခဲ့ပါတယ္။ ဒီပညာရွင္ေတြဟာဆိုရင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံု ၂၀၀ ေက်ာ္ကို ဒီဇိုင္းဆြဲေပးခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြပါ။ သူတို႔လုပ္ေပးခဲ့တဲ့ ဆည္ေတြထဲမွာဆိုရင္ မေလးရွားက Bakun Hydropower စက္ရံုလည္းပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေက်ာက္သားတမံျဖည့္ အေပၚယံမ်က္ႏွာျပင္ ကြန္ကရစ္အုပ္ ဆည္ေတြထဲမွာဆိုရင္ ကမာၻအႀကီးဆံုးျဖစ္တဲ့ က်ေနာ္တို႔ တရုတ္ျပည္က Shuibuya ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုလည္း ပါတယ္။ (ျမစ္ဆံုဆည္သည္လည္း အလားတူ concrete-face rock-fill dam အမ်ဳိးအစားျဖစ္သည္။)

ေနာက္ ဒီျမစ္ဆံုဆည္ဟာ ငလ်င္အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ႏိုင္သလားဆိုတာ အၾကိမ္အၾကိမ္အလီလီ စမ္းသပ္ၾကည့္ေတာ့ ဆည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ လံုးဝ ဥႆံုစိတ္ခ်ရတယ္၊ ယံုၾကည္စရာရွိတယ္ဆိုတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးကလည္း နာမည္ႀကီးအၾကံေပးအဖြဲ႔ေတြ ပညာရွင္ေတြကို ဆြစ္ဇလန္တို႔၊ ဂ်ပန္တို႔ကေတာင္ေခၚၿပီး ဒီကိစၥကို အၾကိမ္ၾကိမ္ စမ္းသပ္ၾကည့္ၾကပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္က ဒီဆည္ဟာ ဘာငလ်င္အႏၲရယ္မွ မရွိဘူးဆိုတာကို သေဘာတူ လက္ခံခဲ့ၾကတာပါ။

ဒီျမစ္ဆံုဆည္ရဲ႕ဒီဇိုင္းဟာ ေတာင့္တင္းခံႏိုင္ျခင္းအဆင့္ ၉ ရွိတဲ့ ဆည္အမ်ဳိးအစားပါ၊ တရုတ္ျပည္ စီခြ်မ္ျပည္နယ္မွာ Wenchuan ေျမငလ်င္ေဘးႀကီးကို ၾကံ့ၾကံ့ခံႏိုင္ခဲ့တဲ့ ေတာင့္တင္းခံႏိုင္ျခင္းအဆင့္ ၇ ရွိတဲ့ Zipingbu ဆည္ႀကီးထက္ ပိုၿပီး ဒီဇိုင္းအရ အဆင့္ျမင့္ပါတယ္။ ဒါ့ထက္ပိုၿပီး ဒီျမစ္ဆံုဆည္ရဲ႕ အေထြေထြ ေျမငလ်င္ဒဏ္ခံႏိုင္အား ေကာင္းသထက္ေကာင္းေစဖို႔ ဆည္ရဲ႕ေရစုန္ဘက္ကိုစီးမယ့္ ေလွ်ာေစာက္အပိုင္းမွာ ကြန္ကရစ္ခ်တဲ့အခါ သတ္မွတ္စံခ်ိန္ထက္ေက်ာ္ၿပီး ပိုေကာင္းေအာင္လုပ္ ထားတာပါ။ ေနာက္ၿပီး တျခား ေျမငလ်င္ဒဏ္ကာကြယ္တဲ့ အစီအမံေတြလည္း လုပ္ထားတာေတြ ရွိပါေသးတယ္။

ပိုလွ်ံလာတဲ့ေရေတြကို ထုတ္ပစ္တဲ့ဆည္ရဲ႕ ေရထြက္ေပါက္ အဓိကလမ္းႀကီးမွာရွိတဲ့ မ်က္ႏွာျပင္ေရထြက္ေပါက္ေတြ၊ အလယ္ဘက္က အေပါက္ႀကီးေတြကုိ အသံုးျပဳၿပီး အေရးေပၚအေျခအေနမွာ ဆည္ေရေလွာင္ကန္ထဲက ေရအျမင့္ေပျမင့္လာရင္ ေရကိုထုတ္ျပစ္လို႔ရပါတယ္။ ဆည္ေရေလွာင္ကန္ထဲကေရ အျမင့္ေပ ခ်က္ခ်င္းက်သြားေအာင္ လုပ္လို႔ရတယ္၊ ဒီေတာ့ ဆည္ရဲ႕လံုျခံဳစိတ္ခ်ရမႈ၊ ဆည္ေအာက္ပိုင္းမွာေနသူေတြရဲ႕ လံုျခံဳမွဳကိုလည္း ေသခ်ာေအာင္ လုပ္ေပးထားျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဆည္လည္ပတ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အေျခအေနေတြအားလံုးကို မ်က္ေျခမျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ ကမာၻ႔အျမင့္ဆံုး ေက်ာက္သား တမံျဖည့္ ဆည္ႀကီးေတြရဲ႕ စံႏႈန္းအတိုင္း ေရေလွာင္ကန္ဧရိယာထဲမွာပဲ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အေဝးထိန္းေျမငလ်င္ေစာင့္ၾကည့္ေရး စခန္း ၂၅ ခုေတာင္ ေဆာက္ၿပီး ေနာက္ထပ္ ဆည္တခုလံုး ေနရာအႏွံ႔ ေဘးအႏၲရာယ္ ေစာင့္ၾကည့္ေရး ကိရိယာေတြ ၇၀၀ ေက်ာ္ကို တပ္ဆင္ဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ျမစ္ဆံုဆည္ရဲ႕ ေရႀကီးဒဏ္ခံႏိုင္တဲ့ စြမ္းအားဟာ ႏွစ္ ၁၀၀၀ ေလာက္ၾကာေအာင္ တည္တံ့ေအာင္ ဒီဇိုင္းဆြဲထားတာပါ။

ေမး ။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္တဲ့လုပ္ငန္းမွာ ပတ္ဝန္းက်င္ ကာကြယ္ေရးဆိုတဲ့အေၾကာင္းလည္း ထိပ္တန္းက အၿမဲပါဝင္တာ မဟုတ္လား။ တခ်ဳိ႕အေနာက္ႏိုင္ငံဘက္က အန္ဂ်ီအိုအဖြဲ႕ေတြက ဒီဆည္စီမံကိန္းဟာ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါးႀကီးကို ထိခုိက္ေစမယ္လို႔ ေဝဖန္တာေတြ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါကိုဘယ္လို တုန္႔ျပန္ခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ ။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္ ျပန္ေမးခြန္းထုတ္ခ်င္တာက ဒီလိုေျပာတဲ့အဖြဲ႕အစည္းေတြက ျမန္မာေတြ သိပ္ကို အက်ပ္အတည္းေရာက္ေနတဲ့ကာလမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ ဘာမ်ားကူညီခဲ့ဖူးတာရွိလဲ။ ခုခါက်မွ “ျမန္မာတို႔ရဲ႕အက်ဳိးကို ကာကြယ္မယ္” ဆိုတဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံနဲ႔ ဒီအဖြဲ႔ေတြဟာ ျမန္မာအစိုးရက သူ႔လူမ်ဳိးရဲ႕ဘဝေတြကို တိုးတက္ရာတိုးတက္ေၾကာင္း လုပ္ေနခ်ိန္မွာ သြားၿပီး ေႏွာက္ယွက္ေနၾကတာပါ။ သူတို႔ ဘယ္လိုရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ လုပ္ေနလဲဆိုတာေတာ့ က်ေနာ္မေျပာတတ္ဘူး။ လွ်ပ္စစ္ထုတ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘာပဲလုပ္လုပ္ လူသားေတြ တခုခုလုပ္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ သဘာဝကို ထိခိုက္မႈေတာ့ ရွိမွာေပါ့။ ေရအားလွ်ပ္စစ္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အပူစြမ္းအင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ႏ်ဴကလီးယားစြမ္းအင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ေနာက္ဆံုး ေလစြမ္းအင္ ေနေရာင္ျခည္စြမ္းအင္ ဘာပဲလုပ္လုပ္ သဘာဝကို တနည္းမဟုတ္တနည္း ထိခိုက္တာပဲ။

ေရရွည္ေကာင္းမြန္တဲ့ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ လုပ္တဲ့အခါ လူသားရဲ႕ျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ဆိုးက်ဳိးေတြကုိ တတ္ႏိုင္သမွ် နည္းသနည္းထက္ နည္းေအာင္ လုပ္ၾကရမွာပါ။ လူသားေတြ ေရအားလွ်ပ္စစ္က စတင္ထုတ္လာခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁၀၀ သက္တမ္းမွာ သဘာဝကို ဘယ္လိုကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရတယ္ဆိုတဲ့ အသိကလည္း ျမင့္မားလာခဲ့ပါၿပီ။ ဒီအပိုင္းမွာ သူတို႔ရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ရည္ကလည္း နည္းပညာတိုးတက္လာမႈနဲ႔အတူ အဆက္မျပတ္ တိုးတက္လာခဲ့ပါၿပီ။ ေျပာခ်င္တာက ႀကီးမားတဲ့ ဖြံ႕ျဖိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ အသင့္ေတာ္ဆံုး ျပန္လည္ျပည့္ျဖိဳးၿမဲ စြမ္းအင္ဟာ ေရအားလွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ဆိုတာ အားလံုးက တညီတညြတ္တည္း လက္ခံထားၾကတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါ။

အေမရိကမွာရွိတဲ့ ဟူးဗား ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းဆိုရင္လည္း လည္ပတ္ေနတာ ႏွစ္ ၈၀ ရွိၿပီေလ။ ဒီစီမံကိန္းဆိုရင္ အေမရိကန္အေနာက္ဘက္ပိုင္းက ဟက္တာ ၇ သိန္း ေလာက္ရွိတဲ့ ဧရာမ သဲကႏၲာရႀကီးတခုလံုးကို ေျမဆီၾသဇာေကာင္းမြန္တဲ့ လယ္ယာေျမအျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးႏိုင္ခဲ့တယ္။ ေဒသရဲ႕ တကယ့္ခိုင္မာတဲ့ ေရအရင္းအျမစ္လည္း ျဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ၿပီး Las Vegas ျမိဳ႕အသစ္ႀကီး ေတာင္ဖန္တီးေပးႏိုင္ခဲ့တယ္မွတ္လား။ ဘရာဇီးနဲ႔ ပါရာေဂြးတို႔ ပူးတြဲလုပ္တဲ့ Itaipu ေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရံုဆိုရင္လည္း ႏွစ္ႏိုင္ငံလံုးရဲ႕ လူမႈစီးပြား ဖြံ႔ျဖိဳးေရးအတြက္ အင္မတန္ သိသိသာသာႀကီး ျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးခဲ့တာပဲေလ။

က်ေနာ္တို႔ CPI က (အခုျမစ္ဆံုဆည္ အပါအဝင္ ၇ ခုလို) အတြဲလိုက္ ဆင့္ထပ္ ေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုကို ျမစ္ဝါျမစ္ႀကီးေပၚမွာေဆာက္ခဲ့လို႔ စီးပြားေရးအတြက္ အင္မတန္အားကိုးရတဲ့ စြမ္းအင္ေတြအေျမာက္အျမားကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ ုဒီျမစ္ဝါျမစ္ႀကီးရဲ႕ ေအာက္ပိုင္းမွာေရာ၊ အလယ္ပိုင္းမွာေရာ အဆက္မျပတ္ ေရေတြဆက္လက္စီးဆင္းႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီစီမံကိန္းေတြအားလံုးက ဒီဂရီအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ထိခိုက္တာေတာ့ရွိပါရဲ႕။ ဒါေပမယ့္ ဒီစီမံကိန္းေတြေၾကာင့္ပဲ ေဒသခံေတြရဲ႕ လူမႈစီးပြားေရးကို ေကာင္းက်ဳိးရွိေစခဲ့တာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွျငင္းလို႔မရဘူး၊ အခုိင္အမာထင္ရွားပါတယ္။

CPI ဟာ စီမံကိန္းေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခါ ပတ္ဝန္းက်င္ကိစၥကို အင္မတန္ အေလးအနက္ထားပါတယ္။ စီမံကိန္းစဆြဲၿပီဆိုကတည္းကိုက ပတ္ဝန္းက်င္ထိခိုက္ႏိုင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေလ့လာေတြမႈ အျမဲလုပ္ပါတယ္။ ျမစ္ဆံုဆည္မေဆာက္ခင္ကဆိုလည္း ဒီဧရာဝတီ ျမစ္ဝွမ္းတဝိုက္မွာရွိတဲ့ အပင္ေတြ၊ အပင္မ်ဳိးစိတ္ေတြဟာ ဆည္ေၾကာင့္ ဘယ္ေလာက္ထိခိုက္ႏိုင္မလဲဆိုတာ သိရဖို႔ တရုတ္-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံက ပညာရွင္ ၁၀၀ ေက်ာ္ေခၚၿပီး သဘာပတ္ဝန္းက်င္ ထိခုိက္မႈကိုသံုးသပ္တဲ့ သံုးသပ္ခ်က္ေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီပညာရွင္တခ်ဳိ႕ဆို ျမန္မာ အန္ဂ်ီအိုအဖြဲ႔ေတြကေတာင္ ပါပါတယ္။

ဒီေလ့လာခ်က္ေတြအရဆို ဆည္ရဲ႕ေရလႊမ္းဧရိယာမွာရွိတဲ့ ေဒသရဲ႕ မူလအပင္မ်ဳိးစိတ္ေတြက နည္းနည္းပါးပါးဘဲရွိတယ္ဆိုတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ေရလႊမ္းမယ့္ ကုန္းေျမပမာဏကလည္း ျမစ္ဝွမ္းဧရိယာတခုလံုးရဲ႕ ၁၄ % ပဲ ရွိတယ္ဆိုတာ သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေရလႊမ္းဧရိယာထဲမွာရွိတဲ့ ထိန္းသိမ္းရမယ့္ အပင္မ်ဳိးစိတ္ေတြကိုလည္း ဆည္ေရေလွာင္ဧရိယာ အျပင္ဖက္မွာ အမ်ားႀကီး က်ေနာ္တို႔ ျပန္ျဖန္႔စိုက္ထားလိုက္တာ ဇီဝမ်ဳိးကြဲေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး ပင္လင္ေရစိမ့္ဝင္မယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥဆိုရင္လည္း ဆည္ေရေလွာင္ကန္ႀကီးၿပီးတာနဲ႔ တျပိဳင္နက္ ပ်မ္းမွ်ေရစီးပမာဏက ေရလွ်ံတက္တဲ့ရာသီဆို ၃.၅ % ေလာက္ပဲ ေလ်ာ့က်သြားမယ္၊ ေျခာက္ေသြ႔ရာသီဆို ၁၆ % ေလာက္ေလ်ာ့က်သြားမယ္။ ဒီေတာ့ ေရလွ်ံတက္တဲ့ကာလေတြမွာ ပင္ေလေရစိမ့္ဝင္ႏိုင္စြမ္းဟာ မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ပဲ။ ေျခာက္ေသြ႔ရာသီမွာလည္း ပင္ေလေရစိမ့္ဝင္ျခင္းမရွိေအာင္ တားဆီးေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ပုံမွန္အတိုင္း သေဘၤာေတြေလွေတြ သြားလာဖို႔ အဆင္ေျပသလို ေရလွ်ံတာကို ထိန္းတာတို႔၊ စိုက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ေရေပးတာတို႔လည္း အမ်ားႀကီးအေကာင္ထည္ေဖာ္ဖို႔ အဆင္ေျပသြားေစမွာပါ။

ေမး ။ ဆည္ေဆာက္တဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းေပးရတယ္ဆိုတာလည္း အားလံုးကအာရံုစိုက္တဲ့ ကိစၥတခုပါ။ ဒီလိုေရႊ႕ေျပာင္းေပးတဲ့ကိစၥမွာ ေဒသခံေတြရဲ႕ ဘဝသစ္လူေနမႈအဆင့္အတန္း ဘယ္လိုရွိလဲဆိုတာ အခရာက်ပါတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ေရာ ဥကၠဌႀကီးတို႔က ဘာေတြမ်ားလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာရွိလဲ။

ေျဖ ။ ျမန္မာအစိုးရကလည္း ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အမ်ားႀကီး အေလးအနက္ထားပါတယ္။ အဲဒီအေလ်ာက္ သူတို႔လည္း ေရႊ႕ေျပာင္းေပးတဲ့ကိစၥကို စီစဥ္တာေရာ၊ အေကာင္အထည္ေဖာ္တာေရာ၊ ပံုစခ်တာေရာ အစစအရာရာ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ပါတယ္။

အစိုးရက ေရႊ႕ေျပာင္းေပးတဲ့ကိစၥကိုမလုပ္ခင္ ေဒသခံေတြနဲ႔ ၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၿပီး သူတို႔ဘယ္လုိအိမ္မ်ဳိးကို လိုခ်င္လဲ၊ ေျပာင္းေပးရတဲ့အတြက္ ေထာက္ပံ့ေၾကး ဘယ္ေလာက္လိုအပ္သလဲဆိုတာ ေသခ်ာ လုပ္ခဲ့တာပါ။ ေနာက္ေတာ့ ျမစ္ဆံုေဒသခံေတြကို ေရႊ႕ေျပာင္းေနထုိင္ဖို႔ ေနရာသစ္ ၂ ေနရာ ေရြးလိုက္ၿပီး သူတို႔အဆင္ေျပေအာင္ ေျမေနရာသစ္ကို စီစဥ္ေပးတယ္၊ လမ္းေတြေဖာက္ေပးတယ္၊ ေကာင္းမြန္တဲ့ပတ္ဝန္းက်င္ ရရွိေအာင္လည္း လုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ သေဘာတူညီခ်က္အတိုင္း သူတို႔ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးမွာ က်ေနာ္တို႔ဝင္ကူညီခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ လူမႈေရးအရ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေပးစရာရွိတဲ့ တာဝန္ဝတၱရားေတြအားလံုးကို ေက်ျပြန္ေအာင္ျဖည့္ဆည္းေပးခဲ့တယ္။ ဒီလိုလုပ္တဲ့ေနရာမွာလည္း သူတို႔ရဲ႕ဆႏၵေတြ၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြ၊ ကိုးကြယ္ယံုၾကည္မွဳေတြအားလံုးကို က်ေနာ္တို႔ အင္မတန္ တရိုတေသထားၿပီး လုပ္ခဲ့တာပါ။

ဧရာဝတီျမစ္ညာအထက္ပိုင္း စီမံကိန္းရွိတဲ့ ဒီျမစ္ဝွမ္းေနရာဟာ ျမင့္မတ္တဲ့ေတာင္ေတြ၊ ျမစ္ခ်ဳိင့္ဝွမ္းေတြ တည္ရွိတဲ့ေနရာပါ။ စီမံကိန္းႀကီး အေကာင္ထည္ေပၚတာနဲ႔ ေရလႊမ္းဧရိယာဟာ ဒီျမစ္ဝွမ္းေနရာတခုလံုးရဲ႕ ၁၄ % ပဲ ရွိမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဆည္ ၇ ဆင့္ပါတဲ့ စီမံကိန္းေၾကာင့္ ေျပာင္းေရႊ႕ရတဲ့ လူဦးေရဟာလည္း ၂၀၀၀၀ မေက်ာ္ပါဘူး။ ျမစ္ဆံုေရအားလွ်ပ္စစ္ စက္ရံုေဆာက္တဲ့ ေနရာမွာ ေက်းရြာေပါင္း ၅ ရြာရွိတယ္။ ဒီထဲက အိမ္ေျခ ေပါင္း ၄၁၀ ရွိတာ၊ လူဦးေရက စုစုေပါင္း ၂၁၄၆ ေယာက္ပဲရွိတယ္။

သူတို႔အတြက္ ၂ ထပ္ အုပ္ပတ္ကားအိမ္ေေတြ ေဆာက္ေပးတယ္၊ အိမ္ေထာင္စုတိုင္းကိုလည္း ေထာက္ပံ့ေၾကး က်ပ္ ၁ သိန္း၊ ၂၁ လက္မ ေရာင္စံုတီဗီတလံုး၊ တျခားလိုအပ္တဲ့ ပစၥည္းပစၥယေတြလည္း ေပးပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔ဥယ်ာဥ္ျခံေျမလုပ္ဖို႔အတြက္ က်ေနာ္တို႔က ေထာက္ပံ့ေၾကးေတြ အေတာ္ကိုေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီျမစ္ဆံုဆည္တခုလံုး ဧရိယာအ တြက္ နစ္နာေၾကးေထာက္ ပံတာဟာ ျမန္မာေငြ က်ပ္သန္းေထာင္နဲ႔ခ်ီရွိပါတယ္။ ဒီေငြေတြအားလံုး ေဒသခံေတြရဲ႕ လက္ထဲတိုက္ရိုက္ကို ထည့္ေပးခဲ့တာပါ။ သူတို႔ေတြေနရာသစ္မွာ အေျခခ်ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ေျမဧက ၄၄၀ ေလာက္ ရွာေပးခဲ့ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္စုတိုင္းအတြက္ ၁ ႏွစ္စာ ဆန္ထုတ္ေပးတယ္၊ ေျမေနရာသစ္ကို ျပဳျပင္ဖို႔နဲ႔ တျခားအသံုးစရိတ္ေတြအတြက္လည္း ပိုက္ဆံေတြေထာက္ပံ့ေပးခဲ့ျပန္ပါတယ္။

စိုက္ပ်ဳိးေရးအတြက္ စပါးမ်ဳိးေစ့ ကီလို ၃၀၊ ဓာတ္ေျမၾသဇာ ကီလို ၅၀ လည္း ေပးပါတယ္။ ေနာက္တျခားအေျခခံ အေဆာက္အအံုေတြျဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းတို႔၊ ေဆးရံုတို႔ကိုလည္း ကြန္ကရစ္နဲ႔ ေဆာက္ေပးထားပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ အတြက္ ေက်ာင္းစာအုပ္ေတြ၊ ေက်ာင္းဝတ္စံုေတြ၊ စာေရးကိရိယာေတြလည္း ျဖည့္ဆည္းေပးပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး အဆင့္မီ ဘာသာေရးဝတ္ျပဳဖို႔ အေဆာက္အဦးေတြ၊ ရဲစခန္းေတြ၊ စာတိုက္ေတြ၊ ေစ်းေတြ၊ မီးသတ္စခန္းေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းသံုးဖို႔ အေဆာက္အအံုေတြ အားလုံးကို ေဆာက္ေပးပါတယ္။ ကီလိုမီတာ ၂၀ ရွည္တဲ့ ကြန္ကရစ္လမ္းမႀကီးတလမ္းရယ္၊ ေရမီးပံုမွန္ရဖို႔အတြက္ရယ္လည္း စီစဥ္ေပးပါတယ္။

ဒီေရႊ႕ေျပာင္း ေနရာခ်ထားေပးတဲ့အလုပ္လည္း ၿပီးစီးခဲ့ပါၿပီ။ ေဒသခံေတြရဲ႕ လူေနမႈအဆင့္အတန္းလည္း ယခင္နဲ႔ယွဥ္ရင္ အရမ္းကို တိုးတက္သြားလို႔ သူတို႔ဘဝသစ္ကို သူတို႔ေက်နပ္ေနၾကပါၿပီ။ ျမစ္ဆံုဆည္ ေရေလွာင္ဧရိယာအတြက္ ေျပာင္းေရႊ႕ခ်ထားမႈေတြ လုပ္တဲ့အခါ အမ်ားလက္ခံႏိုင္ေအာင္ ဆင္ျခင္တံုတရားရွိရွိနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို အစြမ္းကုန္အသုံးျပဳၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပါ။ က်ေနာ္တို႔ဟာ ေဒသခံေတြရဲ႕ ေရရွည္အက်ဳိးအတြက္ ကူညီဖို႔လည္း အေလးထားပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီျမစ္ဝွမ္းတခြင္မွာ တိရိစာၦန္ေမြးျမဴေရး၊ အသီးအႏံွ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ႏို္င္ဖို႔ အစီအမံေတြခ်ၿပီး လုပ္ကိုင္ေနပါၿပီ။ ေနာက္ၿပီး ေရအားလွ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းႀကီး တည္ေဆာက္ခ်ိန္မွာ လိုအပ္တဲ့ ဝန္ေဆာင္မႈေတြအတြက္ ေဒသခံေတြကိုလည္း အလုပ္ေပး ငွားရမ္းခဲ့ပါတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ကေတာ့ သူတို႔ ပိုေကာင္းတဲ့ အလုပ္အကိုင္ေတြရရွိၿပီး သူတို႔ရဲ႕ဘဝကို အရွည္သျဖင့္ တိုးတက္လုပ္သြားေစေအာင္ပါပဲ။

က်ေနာ္တို႔ တရုတ္ျပည္မွာ ဆုိရိုးစကားႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ တခုကေတာ့ “ကိုယ္တုိင္ျမင္မွပဲ ယံုၾကည္ပါ” ၊ ေနာက္တခုကေတာ့ “ပညာရွိမည္သည္ အၾကံဥာဏ္မွန္သမွ်အား လက္ခံစဥ္စားတတ္သူျဖစ္ၿပီး လူမိုက္ဆိုသည္မွာ သူအလိုရွိသည္ကိုသာလွ်င္ ေတြးေတာယံုၾကည္ေသာသူျဖစ္၏” တဲ့။ လူေတြအားလံုး ပကတိအေျခအေနမွန္ကို သေဘာေပါက္နားလည္ၿပီး ယထာဘူတက်က် မွ်မွ်တတ ေကာက္ခ်က္ဆြဲႏိုင္ၾကမယ္လို႔ က်ေနာ္ အမ်ားႀကီးယံုၾကည္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။
 

No comments:

Post a Comment

Comment မ်ားကုိ စီစစ္ျပီး တင္ေပးပါမည္။ မုိက္ရုိင္းေသာ၊ လူသားမဆန္ေသာ Commet မ်ား တင္မေပးပါ။