Monday, December 24, 2012

AKYANG N GALAI AI AMYU

(Jinghpawkasa)


LAGANG:-  Myen hpyen asuya gaw 9 June 2011 shani kaw nna laknak kaji kaba myu hkum sumhpa hte KIO hpe laja lana gasat wa masai. Chemical (mashi) laknak lang nna gasat wa ma ai rai yang, 10 November 2011 shani Manmaw, Manwing Gyi mare makau kaw Myen ni KIA hpe gap bun dat ai chemical laknak gaw shanhte a makau kaw nan wa hkrat ai majaw Myen hpyen hpung marai 90 jan malap mat nna Namhkam tsi rung kaw sa tsi shabran la wa masai.

 
Raitimung marai 3 gaw grai na du mat ai majaw 2-3 ya tup tsi rung kaw matut rawng ma ai lam, dai hta n ga, Mai Ja Yang mare hkan e lamu de chemical gap shalun nna Yellow Rain marang htu shangun ai lam, mungmasha ni hpe kade zingri sat nat roi rip ai lam, KIA hpe helicopter ni hte shara law law kaw hkan gasat hkawm nga ai ni mungkan ting jawm chye nga ninglen, shanhte gaw tara n lang ai bungli hpa mung n galaw yu ai, nga nna hpyen du kaji kaba ni kaw nna Thein Sein du hkra tsun n dau nga ma ai zawn, ya hte Obama Myenmung kaw wa du ai shaloi mung asan sha tsun dan ma ai. Ndai lam hte seng nna Salang Pyilan gaw gara hku mu ai law?

PYILAN:-  Aten ladaw galai shai wa ai hte maren mungkan masha ni a akyang mung mai kaja rawt jat ai de hkan galai shai wa sai. Masha prat kade galai wa timung akyang n galai shai ai amyu gaw Myen hpyen asuya ni rai sai. Anoratha prat kaw nna bum nga masha ni a mying hpe lup tawn let Myenmung kaw shanhte Myen ni hkrai nga pra wa ai hku shadan shadawng wa masai lam labau kaw mu lu nga ai. Dai ni Thein Sein ten hta mung, bum nga masha ni a myu bawsang mying hpe shamyit kau lu na matu mungkan ting hpe asan sha masu hkalem nga ai. 

Mungkan masha ni mu chye nga ninglen, shanhte gaw KIO hpe n gasat ai lam, KIO mahtang shanhte hpe ma ja rai htim gasat bang wa ma ai majaw tinang a hkum hpe makawp maga ai hku hkap gasat ai lam, helicopter gaw lu sha htaw ai kaw sha lang nna hpyen gasat ai kaw galoi mung n lang yu ai lam, chemical laknak n lang yu ai zawn, mungmasha ni hpe gasat roi rip ai lam mung n galaw yu ai lam, shing rai Myenmung kaw simsa nga sai majaw maigan de na sahti ni arang kaba sa bang mai sai lam ndau shabra nga ma ai. Ya hte sha mung Mungyawa magri jak rung kaw n-gun madun nga ai hpungkyi hte masha ni hpe chemical jahku hte ru bun ai majaw masha tsa lam hkum ting kade hkru mat ai raitim shanhte gaw ntsin hte sha jaw bun ai lam wam masu ma ai. Ndai lam hte seng nna Myen hpyen asuya gaw mungkan hpe kade na hkra naw matut masu lu na ngu ai hpe Salang Prangtai gaw gara hku maram ai kun?

 
PRANGTAI:-  Myen hpyen asuya tsun ai hpe masha n kau kam ya ai lam nga ai zawn, n kau gaw tsepkawp n kam ya ma ai. Raitimung, hpaji kaba ai masha n kau gaw n kam ya timung, manya masu su nna nga kaba kapung sha nga ma ai. Myen hkaw hkam amyu ngu ai, Myen hpyen asuya ngu ai ni hpe yu yang, arawng aya hte ja gumhpraw sha lu na rai yang tinang a kawa hpe sat kau na matu pyi gaw lit n li dum ma ai. Dai hte maren kade nna ai laman rawt malan hpung langai na lit hkam n kau gaw tinggyeng akyu lu na matu tinang a uhpung hpe dut sha ai nga yang shada a kata lam zang ayai wa sai. Kaga hpung langai mung tinang a amyu ting hpe lam woi dam kau masai. Shing ngu yang, anhte nam na malen pyen u dusat dumyeng ni machyu nga ai WP sha ni gaw zeng rai nga ma ni? Arawng aya hte ja gumhpraw lu wa na matu tinang a hpyen hpung tsa lam hkying lam hpe tai wa a lata de ap ya kau ai mung nga wa sai. Dai rai yang WP sha ni a shawng lam hta myit mada shara hpa baw naw nga na kun?

Byin mat wa ai lam yawng gaw mai kaja ai maga de gayin wa na re. KIO gaw 1961 ning kaw nna WP Myusha yawng a yaw shada ai pandung de woi du wa lu na matu tengman ai lam ntsa kaw dingyang woi hkawm sa wa nga ai majaw, mungkan pinra kaw shanu nga ai Nu Wa Hpu Nau ji nban yawng a tsepkawp kamhpa ai myit hte jawm madi shadaw la nga ai kaw Karai Kasang lawm ya nga ai marang e, kade kaba ai tai hpyen hpe mung teng teng gasat dang kau lu na re. Dai shaloi dam mat ai sagu bainam ni gaw tinang a wulawng de ahkum ara bai shang bang wa na mara ai. Myit galu hte shakut sa wa ai gaw ana ahkya yawng hpe shamai la lu ai tsi kaba rai wa na re.

Majan gasat ai hta mungdan kata na hpyen hpe lu shamyit kau na matu grup yin na kaga uhpung ni hte htingbu mungdan ni hpe kanawn mazum lam, sutmasa lam, mungmasa lam zawn re ai lam yan ni hpe shawng lam dat nna jahtuk tawn lu ai ladat gaw majan hta awngdang wa lu na matu, marang rai n htu yang mahkrai hkrai tawn ai lachyum rai nga ai. Myenmung a htingbu mungdan 5 nga ai kaw na Miwa, India, Thai ni gaw Myen asuya kaw nna rawt malan hpung ni hpe shazim tawn lu na matu dai mungdan na asuya in hpe asung jashawn kau nga ma ai. Ga shadawn, Miwa hte kahtep nga ai KIO hpe gasat kau lu na matu Miwa hpe lang nna UWNO hpe tek jum kau wa ai zawn, India hte kahtep ai CNF hpe tek jum wa masai. Thai hte kahtep nga ai KNU hte DKBA hpe tek jum kau wa sai. Dai ni na ten hta Rohingya hpe shamyit kau na matu ladat shaw shut kau ai hpe gram sharai la lu na matu Bangladesh hte OIC hpe gan shanyam la nga ai ladat ni gaw chyahkring chyahkra gan katset sha la ai ladat ni hpe lang nga ma ai.

Kaja sha nga yang ngangkang hkam dahka lam nga ai ladat lang na matu rawt malan hpung ni hta ahkaw ahkang kaba ni lu nga ma ai raitim, tinang a kan machyi nga ai kaw chyu myit shang sha shajang wa masai rai nna, na chying manu kaba ai ahkaw ahkang ni hpe yu tawt kau wa masai. Shing re ai ahkaw ahkang in hpe yu tawt kau ai ning ra lam gaw rawt malan hpung shagu hta rawng nga ma ai majaw kahkyin gumdin lam n mai lu nga ma ai rai nna, maigan jinghku ni shang garum mayu timung, shang garum ai majaw mying hten hkrum na hpe tsang nga ma ai. Shing rai rawt malan hpung ni gaw shanhte shut nga ai hpe mu chye wa ai shani gaw, dai shut nga ai hpe gram la na ma ai rai nna, awngdang lam lu na matu atsam mung rawng wa na ma ai.

Myen asuya n shawp n kap n ding n hpyring hkan masu hkalem tawn ai hta hkan nna mungchying masha ni hpe mung, htingbu mungdan kaba nkau hpe mung shapawt tawn manu ai. Shing rai shanhte a shawng lam gaw hkam dahka lam n nga sai majaw hkrup ai maga de hprawng ra wa yang na matu n dai ten hta laklai ai ladat hte ja gumhpraw tam nga ma ai. Majan amyu myu a majaw zang ayai nga ai mungdan hpe grai simsa sai nga nna maigan hkan na sahti ni arang kaba sa bang na matu aja awa saw shaga nga ma ai. Sumtsan mungdan asuya langai a gawng malai Myenmung kaw arang sa bang na matu USD 60 billion hkyen lajang tawn nna seng ang ai ni hte jahkrup magang sai raitim, Myen asuya a yaw shada nga ai hpe mu chye kau ya ai majaw matut mahkai tawn ai hta jan nna gumhpraw shaw na matu gaw hkam dahka nga ai shing ran hpe shawng mu ra nga ma ai. 

KIO gaw 1994 ning kaw nna gap hkat jahkring tawn ai 17 ning na wa tim simsa lam hte mungmasa lam n bawng ai sha, KIO hpe hpyen masa hku zing la kau na myit nhtawm majan gasat wa sai. Dai hte maren gap hkat jahkring tawn sai rawtmalan hpung nkau mung Myen asuya a mawlanyet ai kaw sa kadawng bang nga sai lam mu chye wa nna majan gasat ai maga de gayin wa na masa nga ai. Shing re ai mabyin masa myu hkum sumhpa hta hkan nna ndai lang gaw Myenmung a manghkang hpe bawngban jahkrup ai ladat hte awngdang ai lam n lu wa ai rai yang, nkam timung majan kaba hte Myen asuya hpe jawm shakre kau ai ladat hte ginchyum dat wa ra na re, ngu maram ai.

PYILAN:-  Salang Prangtai sanglang dan ai ningmu gaw, akyang n chye galai ai amyu hpe gara hku galai kau ya mai na lam lapran kaw ading rai tsap nhtawm hpyan dan ai ngu hkam la ai. La ma kaga rawtmalan hpung ni mung, dai zawn byin wa na masa hpe tau nna jawm mu ai rai yang, KIO hte WP myusha ni aja awa rai gasat nga ai ten kaw shang gasat lawm ra nga ma ai. Dai zawn rai byin wa na hpe tai hpyen wa gaw asan sha tau mu chye nga ai majaw kaga rawt malan hpung ni hpe langai a hpang langai shamyit kau na matu aten dep hkalem la lu hkra atsam htum hte hkan shanyam nga masai. Ndai  zawn rai mungdan ting hta lu ging ai ahkaw ahkang lu wa na matu na chying ahkyak nga ai hkinjang hpe rawt malan hpung ni yawng gaw manu jawm shadan ra sai lam salang Prangtai sanglang wa ai ningmu hpe tsa htam hpring madi shadaw dat ai law.

Puk Dun

No comments:

Post a Comment

Comment မ်ားကုိ စီစစ္ျပီး တင္ေပးပါမည္။ မုိက္ရုိင္းေသာ၊ လူသားမဆန္ေသာ Commet မ်ား တင္မေပးပါ။